ATAK’ın, Anka’nın finansmanını kim temin edecek?

0

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ-TAI) ile Aselsan, Türkiye’nin en önemli 2 şirketi. Bu 2 şirket büyüdükçe, yurtdışına ürün pazarlarken karşılarına çıkan sıkıntılar da büyüyor. Halihazırda Türkiye’nin bir numaralı savunma sanayii şirketi Aselsan, toplam ciroda yüksek rakama ulaşıyor, ama bunu birçok ürünle yapıyor. Dolayısıyla bu ürünleri alanlar, finansmanında şu ana dek ciddi sorunlar yaşamadıkları için Aselsan’ı da fazla sıkıştırmadılar. TAI’de ise durum daha zor. Mesela halihazırda ihracında önemli mesafeler kat edilen ATAK T129 taarruz helikopterinin tanesi onlarca milyon dolarla ifade ediliyor. Bazı ülkeler 10-15 tane T129için masaya oturduğunda finansman sıkıntısı ortaya çıkıyor. Savunma sanayii ürünleri için normal ticari kanallardan ve ihracat kredisi sağlayan bankalardan kaynak kullanılamadığına göre bir çözüm şart. Bu birinci husus. İkinci detay ise tabanca, tüfek, elektronik aksam ile savunmada kullanılacak platform araçların pazarlamasının çok farklı anlamlar içermesi.

Mesela Amerika’dan bir savaş uçağı veya gemisi alındığında, ortalama 30-40 yıl bu ülkeye bağımlı kalınıyor. Personel eğitimleri, platform araçlarının kullanıldığı süre boyunca sarf malzemeleri, yedek parçası, modernizasyonu, modifikasyonu vs. hususlarla 30 yıl boyunca ilgili ülkeye ödenen rakam çok yüksek oluyor. Mesela bir tabanca ve tüfekte, alınan ürünün 15 katı bir meblağ ödenirken, platform araçlarında bunun ortalaması 40 kat civarında. Bir savaş uçağı 75 milyon dolar ise, 30 yıl boyunca bunun 40 katı daha ödeniyor. İşte Türkiye, başta TAI’nin ATAK, Anka, Hürkuş gibi platform araçlarının ihracıyla böyle bir alana giriyor. Helikopter, uçak satacağı ülkeyle 25-30 yıllık bağ kurmaya hazırlanıyor. Çünkü ATAK ile birlikte Aselsan’ın, Roketsan’ın, Havelsan’ın, MKEK’nin veya diğer şirketlerin ürünleri de pazarlanmış oluyor.

Hasılı, kamu, yarı kamu ve özel şirketlerimizin; TAI, Aselsan, Roketsan, Bayraktar, MKEK, Havelsan, Otokar, Sarsılmaz, Nurol, BMC, Katmerciler, Vestel vs. gibi markalarımız, savunma sanayii ürünlerini dünyaya pazarlarken en önemli meselelerinden birisinin de finansman olduğu ve olacağı çok net görülüyor. Zira artık meblağlar büyüyor, çok farklı ülkelerden gelen talepleri karşılamaya çalışırken rekabet edilmesi gereken bir kalemin de finans temini olduğu gerçeği ortaya çıkıyor. Türk şirketlerinin sıklıkla karşısına çıkacak finansman meselesinin çözümü için yurtdışı piyasalarını çok iyi bilen Mehmet Şimşek’in Ekonomiden Sorumlu Başbakan Yardımcısı, yerli üretim ve ihracatın artması için kafa yoran Naci Ağbal’ın Maliye Bakanı, ekonomi kökenli, finansmanı bilen Nurettin Canikli’nin de Milli Savunma Bakanı olması bir şans olarak görünüyor. Bu meseleyi deçözerse …Yazının devamı için: ATAK’ın, Anka’nın finansmanını kim temin edecek?

 

Facebook ile Yorum Yapın

Bir Cevap Yazın