Dünya’nın ilk uzay üssü olan Baykonur 59 yıl önce kurulmuştu.

 

1955 haziran sonunda Sovyetler Birliği hükümeti kıtalararası roketlerle uzay roketlerinin denenmesi ve fırlatılması için gereken poligonun kurulmasına dair bir kararı almıştı.  Poligonun kurulması için bir yer seçilirken az nüfuslu olup, demiryolu ve su kaynaklarına yakın olması gibi kriterler dikkate alınmıştı. Sonunda Kazakistan’ın Aral denizinin doğusundaki bozkırın bir bölümü üzerinde karar kılındı.  Orta Asya’nın en büyük nehirlerinden Sırderya nehrine ve Moskova- Taşkent demiryoluna yakın ve yılın 300’den çok gününde havanın güneşli olması ve dönemin SSCB’sinde ekvatora yakın bölge olmasından dolayı tercih edilmişti.

 

Toplam yüzölçümü 6 bin kilometre kareden çok olan Baykonur uzay üssünde 9 start kompleksi ve 15 atış rampası, 30’dan çok teknik kompleks, yakıt istasyonu ve hava alanları var. Bundan başka üste kıtalararası balistik füzelerinin atış rampaları, uzay uçuşlarını kontrol ve yönetim merkezi, binlerce kilometrelik kara ve demiryolları ,elektrik ve bağlantı hatları da bulunuyor.

 

5 numaralı poligon olarak kurulan Baykonur  l957’de uzay üssü oldu. Üsten fırlatılmış roketle  dünyanın ilk yapay uydusu yörüngeye çıkarıldı. Bundan bir ay sonra da içinde köpek bulunan 2 numaralı yapay uydu uzaya gönderildi. 12 Nisan 1961’de ilk  insan, tarihteki ilk uzay yolculuğunu gerçekleştirdi. Yuriy Gagarin “ Vostok” aracıyla uzaya gitti. O zamandan itibaren “Vostok”,”Voshod”, “Soyuz” dizisinden pilotlu araçlar,, gezegenlerarası uzay araçları ve yapay uydular “Baykonur” üssünden uzaya gönderiliyordu.15 Kasım 1988’de Baykonur üssünden “Energiya-Buran” uzay mekiğinin tek bir fırlatılması gerçekleştirildi. “Buran” aracı başarılı bir uçuştan sonra, Amerikan uzay mekiklerinden farklı olarak yere otomatik iniş yaptı.

 

1990 başlarında Sovyetler Birliği’nin dağılması üzerine Baykonur uzay üssü Kazakistan’a ait devlet malı oldu. İki ülkenin hükümetlararası anlaşması gereğince Rusya Baykonur üssünü 2050 yılına kadar kiraladı.

 

59 yıllık tarihi olan Baykonur üssünden 1500’den çok araç uzaya gönderildi. Bu sayı, dünyanın tüm diğer uzay üslerinden fırlatılmış araçların toplam sayısından daha çoktur.

(Türk Kazak)

Facebook ile Yorum Yapın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.