Doç.Dr Yıldırım Saldıraner  bu haftaki yazısında, “Dünya havayolu taşımacılığında 2014 yılı gerçekleşmeleri ve Türkiye’nin yeri”  konulu yazıyı kaleme aldı. Saldıraner’in  yazısı şöyle:
 *  *  *
YOLCU ve kargo taşımacılığına ilişkin kesinleşmiş yıllık verilerin uluslararası kuruluşlar tarafından açıklanması yıl bitiminden itibaren neredeyse 6 ayı buluyor. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) 2014 yılı kesin sonuçlarının geçtiğimiz günlerde kamuoyu ile paylaştı. Buna göre, 2014 yılında tarifeli uçak seferleri ile 2013 yılına göre %5,5 artış ile toplam 3,3 milyar yolcu taşınmış (gelen-giden yolcu hesabıyla 6,4 milyar). Uçak-yolcu doluluk oranında son yılların en yükseği olarak dünya genelinde %80’e ulaşılmış. Toplam uçak kalkış sayısı da 2013’e göre %2,1 artış ile 33 milyon uçak olarak gerçekleşmiş. 2014 yılında toplam ücretli tarifeli yolcu km’de (RPK), bir önceki yıla göre %5,8 artış ile 6.145 milyar olmuş. %6 artış gerçekleşen Asya-Pasifik Bölgesi’ndeki ücretli yolcu taşımacılığının dünya toplamı içindeki payı %32’ye ulaşmış (toplam yolcu sayısı 1 milyarı geçiyor). Sürekli büyümekte olan Asya-Pasifik Bölgesini %6 artış oranı ile %27 pay sahibi olan Avrupa ve %3 artış ile %25 pay sahibi olan Kuzey Amerika izliyor. Orta Doğu Bölgesi’nin pay oranı %11,3 artış ile %9, Latin Amerika ve Karaibler Bölgesi’nin pay oranı %5,3 artış ile %5, Afrika’nın pay oranı ise %0,8 artış ile %2. Görüleceği üzere en yüksek artış Orta Doğu Bölgesi’nde gerçekleşmiş. Afrika gerilerde kalmaya devam ediyor.
2013’e göre 2014 yılı uluslararası ücretli tarifeli yolcu artışı %5,9. Dünyada %38 paya sahip Avrupa Bölgesi’nde %6 artış gerçekleşmiş. Asya- Pasifik Bölgesinin payı %28. Orta Doğu Bölgesindeki artış oranı %11,5 ile yine yüksek.
İç hat taşımacılığında ise, dünya toplamının %44’ünün gerçekleştiği Kuzey Amerika’da %5,6 artış yaşanmış. Toplamda %38’e sahip Asya-Pasifik Bölgesi iç hatlarda da hızlı bir büyüme içinde. %8,4 büyüme gerçekleşmiş. Bu büyümede, %7,9 artışın gerçekleştiği Çin iç hatlarının önemli rolü var. Çin, son yıllarda iç hatlarda istikrarlı bir büyüme yakaladı.
Her geçen yıl dünya toplamından daha çok yolcu almaya başlayan düşük ücretli taşıyıcılar da (low-cost carriers) konumlarını güçlendirmeye devam ediyor, 2014 yılında da %10,3 artış yakalamışlar.  ICAO, düşük ücretli taşıyıcıların yaklaşık 900 milyon yolcu ile pazarın %27’sine sahip olduğunu varsayıyor.
Sonuç olarak havayolu yolcu taşımacılığı Afrika hariç tüm diğer bölgelerde artış eğilimini sürdürüyor. Özellikle, dünya toplam yurt içi hasılasında (GDP) gerçekleşen %2,6’lık büyüme dikkate alındığında, havayolu yolcu taşımacılığında yakalanan bu artış oranları oldukça önemli bir başarı.
Kargo taşımacılığında ise, 2014 yılında, 2013 yılına göre %4,9 artış ile 50,4 milyon ton kargo taşıması gerçekleşmiş. Bunun 5,9 milyon tonu posta taşımacılığı. Toplam kargonun %41’i Asya Pasifik Bölgesi,  %25’i Avrupa ve %15’i Kuzey Atlantik kaynaklı.
ICAO, 2014 yılının havayolu şirketleri açısından oldukça karlı geçtiğini de açıklıyor. Havayolu taşıyıcıları karı %5,5 artış ile 758 milyar ABD dolarına ulaşmış. Havayolu şirketlerinin karlılığında 2013 yılına göre %6,9 düşen uçak yakıt ücretlerinin de önemli katkısı var. 2014 yılında ortalama uçak yakıt ücretleri 78,7 cent/litre olarak gerçekleşti.
ICAO, önümüzdeki yıllara ilişkin öngörülerinde de, 2030 yılında 6 milyar yolcu ve 60 milyon ton kargo değerlerini tekrarlamış.
2014 yılı, tarifeli uçak seferleri kazalarının da azaldığı bir yıl olarak sonuçlandı. 2013 yılında 98 kaza olmuşken bu sayı 2014 yılında 90’a geriledi. Ancak, 2013 yılında 173 olarak gerçekleşen kayıp (ölüm) sayısı 2014 yılında 904’e yükseldi. Tarifesiz uçak seferlerinde ise 41 kaza gerçekleşti. Bu kazalar sizi korkutmasın. Havayolu ulaşımı hala dünyada en emniyetli ulaşım modu. Kaza olma riski milyon kalkışta sadece %3 ve bu oran her yıl daha da düşüyor.
Ülkeler  bazındaki duruma gelince. Uluslararası ve iç hat tarifeli yolcu-kargo-posta taşımacılığına göre yapılan sıralamada,  ABD, Çin, BAE, İngiltere ve Almanya ilk 5’teki ülkeler. Bunları, Fransa, Japonya, Güney Kore, Rusya Federasyonu veSingapur izliyor. Türkiye ise 11. sırada. Singapur, Kanada ve Hollanda ile aramızda çok az fark var. Uluslararası taşımacılıkta (yani iç hatlar hariç) ilk 3, ABD, Birleşik Arap Emirlikleri ve İngiltere. Türkiye yine 11. sırada. Toplam ücretli tarifeli yolcu taşımacılığında ve toplam uluslararası tarifeli yolcu taşımacılığında ise 10. sıralardayız.
Kargo taşımacılığına gelince, tarifeli uluslararası ve iç hatlar toplamında ilk 5 ABD, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri, Kore ve Japonya şeklinde. Bunları, Almanya, Singapur, Katar, İngiltere, Lüksemburg, Hollanda, Rusya Federasyonu, Fransa ve 15. sıradaki Türkiye takip ediyor. Burada dikkati çeken, 2013 yılına göre 2014 yılında %16 daha az kargo taşıdığımız. Uluslararası taşımacılıkta ise ilk 10 ayni, ancak Birleşik Arap Emirlikleri ile Çin 2. ve 3. olarak yer değiştirmiş durumda. Türkiye ise, bu defa %16 artış ile 14. sırada.
ICAO’nun 2014 yılı gelen-giden yolcu sayıları dikkate alınarak yapılan en çok yolcuya hizmet veren havalimanları sıralaması ise şu şekilde. İlk sırada, 96,2 milyon yolcu ile ABD’nin Atlanta Havalimanı yer alıyor. Bunu Pekin (86,1), Londra (73,4), Tokyo (72,9), Los Angeles (70,7), Dubai (70,5), Şikago (70), Paris (63,8), Dallas (63,6), Hong Kong (63,1), Frankfurt (60), Jakarta (57,2) ve 56,7 milyon yolcu ile 13. sıradaki İstanbul Atatürk Havalimanı izliyor. Toplam uçak harekatında ise durum değişik. İlk sırada Şikago var. Onu  Atlanta, Dallas ve Pekin izliyor. Atatürk Havalimanı 12. sırada gözüküyor. Sadece uluslararası yolcu hareketinde ise, Dubai 70,4 milyon gelen-giden yolcu ile en başta, onu Londra, Hong Kong, Paris, Amsterdam, Singapur, Frankfurt, Seul ve 38,1 milyon gelen-giden yolcu ile 9. sıradaki Atatürk Havalimanı izliyor. Atatürk Havalimanı, sadece uluslararası gelen-giden yolcu hareketinde ise 8. sırada yer almış. Antalya Havalimanı da, 21,3 milyon gelen-giden yolcu ile 25. sırada.
Havayolu uçak sayılarına gelince. 2013 yılında 22.893 olan turbojet uçak sayısı 23.587’ye yükselmiş. Pervaneli uçak sayısı da 3.061’den 3.066’ya çıkmış. Bu şekilde 2014 yılında sefer yapan toplam havayolu uçak sayısı 26.653. Haziran 2015’deyayınlanan TOBB Sivil Havacılık Meclisi 2014 yılı Sektör Raporu’na göre, Türkiye’deki havayolu uçak sayımız ise 2013 yılında 385’di. 2014 yılında 422’ye yükseldi.
Dünya ve Türkiye havacılığındaki gelişmeleri güncel olarak takip etmek isterseniz size 3 twitter adresi veriyorum “ICAO@icao, SHGM@SHGM ve T.C.ICAO DT@ICAO_DT”. ICAO ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün yanı sıra, Dışişleri Bakanlığı’nın ICAO nezdindeki Daimi Temsilciliği de bu konulardaki güncel bilgileri duyurmada oldukça aktif.
Sonuç olarak, Türkiye dünya havayolu yolcu-kargo taşımacılığında oldukça iyi konumda. Son yıllarda üst sıralara doğru çıkış yakaladık. Umarım bu yıl dış hat yolcu sayısındaki artış azalması mevcut yerimizi aşağıya doğru çekmez.  (Doç.Dr.Yıldırım Saldıraner, Yeni Alanya.com)
Facebook ile Yorum Yapın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.