Doç.Dr.Yıldırım Saldıraner  bu haftaki yazısında, “Türkiye’de Genel Havacılık faaliyetlerini” inceledi.
Saldıraner’in yazısı şöyle:
* * *
Son bir kaç haftadır ticari havacılık faaliyetleri kapsamında havayolu taşımacılığı ve hava taksi işletmeciliğinden bahsetmiştik. Bugün ise genel havacılık faaliyetlerine bakacağız. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) 2013 yılında yayımlanan “Genel Havacılık Yönetmeliği (SHY-6B)” ile genel havacılık faaliyetleri, ticari hava taşımacılığı kapsamında olmayan yolcu ve yük taşımacılığı ile ücret karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın yapılacak hava işi ve eğitim faaliyetleri olarak tanımlanmış. Hava işleri de; (a) zirai ilaçlama, püskürtme ve yangınla mücadele faaliyetlerini, (b) helikopter ile harici yük taşıma operasyonlarını, (c) reklam ve tanıtım amaçlı uçuşlar ve havadan pano çekimi faaliyetlerini, (ç) havadan spor müsabakaları görüntüleme, trafik yoğunluğu raporlama ve benzeri amaçlı uçuş¸ faaliyetlerini, (f) havadan fotoğraflama, haritalama, coğrafi ve sismik araştırma faaliyetlerini, (g) paraşüt atma faaliyetlerini, (ğ) arama kurtarma, afet yardım faaliyetlerini, (h) av-yaban hayatını havadan koruma ve kontrol faaliyetlerini, (ı) tohumlama yapılması ve orman zararlıları ile mücadele faaliyetlerini, (i) su havzalarının, nehirlerin, göletlerin, barajların kontrolü¨ ve takibi faaliyetlerini,  ve (j) ormanların havadan kesif ve kontrolü¨ ile gözetleme faaliyetlerini kapsıyor. Amatör havacılık faaliyetleri de genel havacılık kapsamında. Bunlar, azami kalkış ağırlığı 5.700 kg’dan az olan uçaklar (helikopterler için 3.750 kg.) ile hiç bir kazanç sağlanmaksızın yapılan faaliyetler.
Türkiye’de genel havacılık faaliyetleri SHGM iznine ve işletme ruhsatı alınmasına tabi. Ticari havacılıktan farklı olarak gerçek kişiler de işletme ruhsatı alabiliyor.  2014 yılsonu itibariyle 65 genel havacılık işletmesi toplam 322 hava aracı ile faaliyette. Bu sayıya kamu kurum ve kuruluşları bünyesindeki hava araçları da dahil. Bu hava araçlarının çoğunluğu Türk Hava Kurumu (THK), Anadolu Üniversitesi (pilot eğitimi), ve Türk Hava Yolları (THY; pilot eğitimi) kullanımında. Şirketlerin çoğunda da sadece 1-2 hava aracı var. Dikkat ettiyseniz, genel havacılık faaliyetleri için uçak veya helikopter değil hava aracı terimini kullanıyorum. Zira bu faaliyetlerde uçak ve helikopterin yanı sıra çok hafif hava araçları, motorlu paraşütler, motorlu/motorsuz planörler vb. de kullanılıyor.
Genel havacılıktaki en büyük sorun bu faaliyetlere özel havaalanı/iniş şeridi sayısının yetersizliğinde. Esas olarak genel havacılık faaliyetleri için kullanacağımız havaalanı/iniş şeritleri sayısı ise yok denecek kadar az. İstanbul’da Hazerfan Havaalanı’nın yanı sıra Türk Hava Kurumu tarafından işletilen bir kaç havaalanı/iniş şeridi var. Hepsi bu kadar.
THK, Türkiye’nin en büyük genel havacılık kuruluşu. Türkiye genelinde 417 şube ile bu faaliyetleri yürütüyor. Diğer işletmelerde kendi kapasitelerinde faaliyetlerini sürdürmeye çalışıyor. Ülke olarak genel havacılık faaliyetlerimiz yeterli mi? Kesinlikle hayır. Önce diğer bazı ülkelere bakalım, sonra genel havacılıkta neden gelişemiyoruz, daha kolay anlarız.
Dünyada 400.000’e yakın genel havacılıkta kullanılan hava aracı var. Bu alanda 1 milyona yakın pilotun uçuş yaptığı tahmin ediliyor. Her yıl toplam değeri 20 milyon ABD dolarını aşan 2.000’in üzerinde yeni hava aracı satışı gerçekleşiyor. Bunun yarıya yakını pervaneli uçaklar (2013; 1.077). Pervaneli uçak satışlarının %53’e yakını Kuzey Amerika’da. Kuzey Amerika’yı yüzde 17 ile Avrupa, yüzde 15 ile Asya-Pasifik, yüzde 10 ile Latin Amerika ve %5 ile Ortadoğu ve Afrika ülkeleri izliyor.
Genel havacılıkta en yaygın kullanım ABD’de. 180 bin civarında hususi pilot var. 200.000’den fazla genel havacılık hava aracı (130.000’e yakını tek motorlu,  pistonlu uçaklar, 10.000’den fazla helikopter, 2.000’e yakın planör, 19.000’e yakın amatör (ev) yapımı hava aracı) ve 2.500’ün üzerinde genel havacılık faaliyetlerinin yürütüldüğü küçük havaalanı/iniş şeridi mevcut. Bu havaalanları önemli derecede Devlet fonları ile destekleniyor. Genel havacılık hava aracı sayısının önümüzdeki 20 yıl için yılda yüzde 1 oranında artması bekleniyor. Kanada’da 31.000, Brezilya’da 10.000 ve Avustralya’da 1.500 civarında tek motorlu uçak var.
Avrupa’da ise genel havacılık faaliyetleri için kullanılabilecek 4.000’e yakın havaalanı/iniş şeridi var. En yaygın faaliyet İngiltere’de. İngiltere’de faaliyette olan 21.000’den fazla hava aracından yüzde 96’sı genel havacılık hava araçları. Kayıtlı 28.000’e yakın hususi pilot, 10.000’e yakın da planör pilotu var. Genel Havacılık faaliyetleri 1.800’ün üzerinde havaalanı/iniş şeridinde yürütülüyor. Fransa’da 1.800 civarında tek motorlu uçak ve 400’ün üzerinde genel havacılık amaçlı havaalanı/iniş şeridi var. Havaalanları ve iniş şeritleri bağlamında genel havacılık alt yapısının zengin olduğu diğer ülkeler Almanya(6.800), İsviçre (1.500), Litvanya, Danimarka, Finlandiya ve İspanya.
Dünyada, Avrupa’da durum bu. Türkiye’de ise 322 hava aracı ve 3-4 havaalanı/iniş şeridi. Genel havacılık  faaliyetlerimizin hem yaygınlaşması hem de artması lazım. Burada Türk Hava Kurumu’nun önemli bir misyonu var. Öncelikle Kurumun bu kapsamdaki faaliyetleri artırılmalı, bunun içinde Kurumun mali yapısının güçlendirilmesi gerekiyor. Sadece bu yetmez, özel kişilerinde genel havacılık faaliyetlerinde bulunmalarının önü açılmalı, kısa pistli (kaplamalı/kaplamasız) havaalanı/iniş şeritleri sayısı çoğaltılmalı. Devlet katkısı ile Belediyeler yapım ve işletim görevini üstlenebilir.
Sonuç olarak genel havacılıkta oldukça gerideyiz. Bence bu konu tüm detayı ile incelenmeli, yapılması gerekenler belirlenmeli ve daha fazla geç kalınmadan gerçekçi bir planlama ile uygulamaya geçilmeli.(yenialanya.com)
Facebook ile Yorum Yapın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.