Uçak üreticisi Antonov Ukrayna dünya çapında  bir dev ve  Ülkenin ‘ulusal şampiyon’  olma özelliğini koruyor.

Antonov firması dünyadaki en ağır’yük’leri çekme taşıma konusnda haklı bir şöhrete sahip.Devasa ve ultra-dayanıklı nakliye uçakları tasarımda ilk başta olmayı kimseye bırakmadı.

Ülkesinde şirketin kurumsal başkanı,  kartal gözlü,kır saçlı efsanevi lideri olarak nitelendirilen uçak tasarımcısı   Dimitri Kiva’ya çok büyük sorumluluklar düştüğü aşikar.

kiva

Şirketin  kuruluşu olan 1946’dan bu yana  geleneksel ortağı Rusya ile  bağları , Kırım Özerk Cumhuriyetinin ilhakı ve Doğu Ukrayna’dakı(Donbass) karışıklıklar sonrasında  kopma noktasına geldi. Antonov kendini , bundan sonra yüzünü batıya dönüp, yeni alıcılar, yeni yatırımcılar ve piyasa bulmak zorunda görüyor.Kısacası, eski heyecan verici  projlerin sürmesi için. ”Bizim acilen vektör değiştirmek ve yüzümüzü Batıya çevirmek zorundayız” diyen  Başkan  Kiva’ya göre, yeni ve denenmemiş tasarımların, batının dikkatini çekeceğini düşünüyor ve ekliyor:” Saygı gören şirket anlayışımızın da desteğiyle  beraber küresel ekonomide  rahatlıkla yer bulacağımıza eminim.”

dimitri

Çoğu Batılı ülkeler vergi sübvansiyonu, siyasi destek ve askeri sözleşmeler ile kendi üreticilerini  destekleme lehine eğiliminde. Yakın zamanlara dek Batı dünyası, Kiev merkezli Antonov’a her ne kadar ‘Ukrayna ‘kökenli baksa da,  tarihten gelen Rus ortaklıkları , onları “doğu bloku” üreticisi olarak   nitelendirmeye yetiyordu.

Antonov Ukrayna için bir umut olabilir mi?

Batı gerçekten Rusya’nın kollarından Ukrayna’yı çıkarmak istiyorsa ki bu şirkete yeni pazarlar bulmak ve pazarlama konusunda siyasi destek vermek anlamına gelecektir. Kiva’ya göre bunun ‘sözde’kalmaması ve somut adımların adımların atılması gerekiyor.Söz yetmiyor.

ABD  ve zamanın Sovyetler Birliği devleti arasında  en büyük nakliye uçağı imal edilmesinde yükü Antonov çekti.Lockheed’in C-5 Galaxy ‘e cevabı  AN-124 Ruslan olurken, bununla yetinmeyerek dünyanın en büyük sivil ve askeri hizmete yönelik nakliye uçağı AN-225 oldu.Sadece bir adet üretilebilen devasa uçağın, şirkete bir hayli zor duruma düşürdüğü söylenegelir.Ancak AN-225 halen dünyanın en büyük nakliye uçağı olma özelliğini sürdürüyor

Antanov yakın zamanda diliminde ürettiği ve kısa pistlere iniş ve kalkış özelliği ile bölgesel havacılıkta  en büyük rakibi ,Kanada’nın Bombardier ve Brezilya’nın Embraer gibi şirketlere, AN-148 ile kafa tutuyor . Alınan siparişler yeterli değil ancak  önceden de vurgulandığı gibi Batı dünyasının  yüzeysel değil açık ve samimi desteğine ihtiyacı var.

Kırım’ın işgali sonrasında Ukrayna mevcut durumu protesto etti . Ukrayna ve Rusya arasında yürütülen bazı projeler durduruldu.Özellikle askeri işbirliğine yönelik projeleri askıya alınması Antonov için 150 milyon dolarlık bir kayba yol açtı .Proje devam etseydi, AN-148’in askeri versiyonu projesiyle birlikte  bir dizi uçağın Rus Hava Kuvvetlerine satışı sağlanacaktı.

Yine  askeri  versiyona sahip, kısa pist, hatta çim zamin üzerine iniş-kalkış yapama özelliği taşıyan AN-70 projesi de   fesh edildi.Ukrayna ve Rus Ordusunun harekat kabiliyetini artıracak, her iki ülkede binlerce kişiye ek iş imkanı ve  katma değer sağlayacak projenin  iptali , Ukrayna’da ‘Kaybolan bir rüya’olarak görülüyor.Ancak Antonov’a göre, AN-70 projesi batının desteği ile yeniden hayata geçirilebilir.Özellikle Batılı hava kuvvetlerinin bunu çok ihtiyaç duyduğundan eminler.

an70

Antonov Rusya’daki sivil yolcu uçakları için yedek parça sağlarken, askeri versiyonları için bunu yapmıyor.  her iki ülke arasındaki gerginlik sürdüğü sürece, ya da daha büyümesi halinde karşılıklı yaptırımların olabileceği ihtimali var. Antonov’un bu krizden çıkardığı dersler de var.Yeni bir çalışma modeli geliştirmek ve Batı’da agresif bir biçimde pazar aramak.NATO üyesi olmayan Ukrayna’nın ,  hızla Batılı silah üreticilerle entegrasyonu sağlamasının, Ukrayna’nın havacılık sektöründeki bunalımı aşmasında  en büyük  faktör olacağını tahmin etmek zor değil.Kaldı ki Ukrayna’lı  yetkililer  üretilen silahların  Batılı ülkelerce   NATO sistemine entegre etmekte isteksiz davranmalarını da  kabul edilemez buluyorlar.

Bazı ekonomistlere göre   bir devlet şirketi olan Antonov’un  Batı tarzı şirket haline getirilerek, halka açık bir şirket yapılandırılmasına gitmesini akılcı bir davranış olarak görüyorlar..Hatta Londra merkezli olarak halka arz işlemleri için çalışmalara başlandığı da alınan bilgiler arasında.Böylece şirketin değeri yükselecek ve yeni yatırımları da çekmek mümkün olacak.Şirketin AN-70 projesinden çok iyi bir beklentisi vardı.Durdurulan bu projenin NATO ülkeleri tarafından desteklenemsi ve satın alınması durumunda şirketin iktisadi açıdan derin bir soluk alacağı değerlendiliyor.

Yine de, birşey söylemek için erken.  Kurumsal başkan Dimitri Kiva’ya göre, şirketin  kısa vadede birşeyler yapabilmesi için öncelikle Donbass bölgesinde yaşanan iç  savaşın sona ermesi gerekiyor ve ekliyor :”Hiç kimse yatırım için gelmez, yatırım da yapmaz. İhtiyacımız olan tek şey  şimdi;BARIŞ ”

Kaynak :CSMONITOR’den özetlenerek yayımlanmıştır.

 

AN-158’e ilk uçuşunda kardeşi AN-148 eşlik ediyor..

 

Facebook ile Yorum Yapın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.