25 Temmuz 1922, Afyonkarahisar semalarında Ulusal Kurtuluş Savaşımız sırasında Yunanlılar tarafından düşürülen tayyaremiz, Kurtuluş Savaşı’nın en dramatik ve fedakârlık dolu sayfalarından birini oluşturur.
O gün ikinci tayyare grubuna mensup pilot Küçük Zabit Turgutlulu Ahmet Cemal ve Rasıt Yüzbaşı Ahmet Bahattin Bey, Breguet 14 keşif tayyaresi ile Akviran Müfrezesinden, Döğer istikametine aldıkları keşif görevi için havalanırlar. Afyon civarında karşılaştıkları dört Yunan uçağıyla hava savaşına girişirler. Bir Yunan uçağını düşürüp diğerini de yaralarlar, ancak Breguet 14 üzerinde takılı bulunan Alman yapımı eski makineli tüfek tutukluk yapınca düşman ateşiyle isabet alan tayyareleri düşer. Pilot Turgutlulu Ahmet Cemal ve Rasıt Ahmet Bahattin şehit oldular.
Ertesi gün öğlene doğru Türk askeri kışlaları üzerinde duyulan uçak sesi üzerine kışladaki herkes silahını alıp dışarı çıktı, gelen uçağın kanadının altında uzun siyah bir bez dalgalanmaktaydı. İyice alçalan uçaktan yere atılan paketi koşarak alan Yüzbaşı Fazıl paketi açtığında içinden bir mektup çıktı.
“ Dün dört av uçağımıza karşı iki saat boyunca savaşan bir uçağımızı yaralayıp, birini de hava sahasını terke mecbur eden uçağınızdaki iki kıymetli havacı kardeşimiz Gazlıgöl çivarında şehit olmuşlardır.
Onları yarın kahramanlara layık ve şerefli bir cenaze merasimi ile kaldırmayı Yunan meslektaşlarınız vazife addeder ve kahraman Türk havacılarına başsağlığı dilerler.
Afyon Yunan Hava Kuvvetleri Komutanlığı, 26 Temmuz 1922 “
Tayyareci Cemal ve rasıt Bahattin Bey’in şehadeti, Millî Mücadele havacılarının ne denli zor şartlarda görev yaptığını ortaya koymaktadır. O yıllarda uçuş, bugünkü anlamıyla gelişmiş güvenlik standartlarından oldukça uzaktı. Buna rağmen genç Türk havacıları, vatanın bağımsızlığı için gökyüzünde görev yapmaktan geri durmamışlardır.
Onların fedakârlıkları, sadece askerî bir kayıp değil; aynı zamanda Türk havacılık tarihinin temellerine atılmış birer şeref nişanesidir. 1922 yazında verilen bu ve benzeri kayıplar, kısa süre sonra başlayacak Büyük Taarruz ’un istihbarat altyapısının oluşturulmasında önemli rol oynamıştır.
Tarihî Miras
Bugün Türk havacılığı, modern ve güçlü bir yapıya sahipse, bu gelişimin temelinde Millî Mücadele döneminde canlarını ortaya koyan öncü havacıların emeği vardır. Afyon semalarında şehit düşen tayyareci Cemal ve rasıt Bahattin Bey de bu öncü isimler arasında yer almaktadır.
25 Temmuz 1922’de gökyüzüne yükselip geri dönemeyen bu iki kahraman, Türk istiklâlinin sessiz ve mütevazı kahramanları olarak tarihimizdeki yerlerini almışlardır.
Bu yıl Afyon seyahatimiz sırasında planlayarak iki değerli havacımızın töreninin yapıldığı Afyon Sultan Divani Mevlevi Türbe Camiini ziyaret ettik. Araştırmacı yazar ve rehber Sayın Hasan Özpınar’dan çok değerli bilgiler aldık. Kendisine gönülden teşekkür ediyorum.
İki kahraman havacılarımızı saygı, sevgi, minnetle anıyorum. Ruhları şad olsun.
Mustafa KILIÇ
Havacılık Tarihi Araştırmacısı – Yazar
sontayyareci@gmail.com
