Avrupa genelindeki havayolu şirketleri, kıtanın havacılık sektörünün rekabet gücünü korumak için acil önlem alınması çağrısında bulunarak politika yapıcılara sert bir uyarıda bulundu. Bu çağrı, Avrupa liderlerinin Brüksel’de bir araya geldiği ve sektör grubu Airlines for Europe’un (A4E) havacılığın geleceğine ilişkin kapsamlı bir bildiri sunduğu bir dönemde geldi.
A4E’ye göre, Avrupa havayolu endüstrisi, artan düzenleyici ve maliyet baskılarının bağlantıyı baltalama, bilet fiyatlarını yükseltme ve trafiği Avrupa dışı rakiplere kaydırma riski taşıdığı “kritik bir dönüm noktasına” yaklaşıyor.
Maliyetler artıyor, rekabet gücü düşüyor
Yılda yaklaşık 800 milyon yolcu taşıyan havayolu şirketlerini temsil eden havayolu derneği, düzenleme maliyetlerinin 2014’ten bu yana üç katına çıkarak yılda 15,5 milyar avroya ulaştığı konusunda uyarıda bulunuyor. Bu maliyetlerin 2030 yılına kadar 27,6 milyar avroya daha da yükseleceği tahmin ediliyor.
Havayolu şirketleri, özellikle başka yerlerde eşit şekilde uygulanmayan çevresel ve düzenleyici yükümlülükler nedeniyle, Avrupalı operatörlerin AB dışı rakiplerine kıyasla dezavantajlı durumda olduğunu savunuyor.
A4E, “Avrupalı yolcular zaten AB içinde uçmak için daha fazla para ödüyorlar ” diyerek, bu eğilimin Avrupa’yı bir destinasyon olarak daha az çekici hale getirebileceği ve rota ağlarını ve genel bağlantıyı azaltabileceği konusunda uyardı.
İklim politikaları üzerindeki baskı
En önemli endişelerden biri, özellikle AB Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) olmak üzere, AB’nin emisyon çerçevesidir. Havayolu şirketleri, mevcut sistemin Avrupa içi seyahatleri orantısız bir şekilde etkilediğini savunarak, politika yapıcıları ETS’yi küresel CORSIA sistemiyle uyumlu hale getirmeye çağırıyor.
A4E, Belçika’dan Yunanistan’a uçan dört kişilik bir ailenin, Türkiye’ye benzer bir seyahate kıyasla ETS maliyetleri nedeniyle yaklaşık 80 € daha fazla ödeyebileceğini vurguluyor.
Sektör ayrıca sürdürülebilir havacılık yakıtlarının (SAF) bulunabilirliği ve maliyeti konusunda da endişelerini dile getiriyor. Havayolları, karbonsuzlaştırma hedeflerine desteklerini yinelemekle birlikte, mevcut üretim seviyelerinin -özellikle sentetik e-yakıtlar için- 2030 yılına kadar ihtiyaç duyulacak seviyenin çok altında olduğu konusunda uyarıda bulunuyor.
AB261 reformu ve hava sahası aksamaları eleştirilerin hedefinde
Havayolu şirketleri ayrıca AB261 Yönetmeliği reformuyla ilgili devam eden tartışmaları da eleştirerek, daha katı tazminat kurallarının maliyetleri önemli ölçüde artırabileceği konusunda uyardı. A4E’ye göre, daha sıkı bir çerçeve, AB261 ile ilgili yıllık maliyetleri iki katına çıkararak 15 milyar avroya ulaştırabilir ve bu da nihayetinde bilet fiyatlarını ve bölgesel bağlantıyı etkileyebilir.
Buna paralel olarak, sektör Avrupa’nın parçalı hava trafik yönetim sistemindeki verimsizliklerin giderilmesi yönündeki çağrılarını yineledi. Bazı ülkelerdeki hava trafik kontrolörlerinin sık sık grev yapması, kıta genelinde operasyonları aksatmaya devam ederek maliyetli güzergah değişikliklerine ve gecikmelere yol açıyor.
“Rekabeti destekleyici” bir havacılık stratejisi çağrısı
A4E, Avrupa Birliği’ni büyüme, rekabet gücü ve küresel uyuma odaklanan yeni bir ” Havacılık Stratejisi 2.0 ” benimsemeye çağırıyor. Başlıca talepler arasında düzenleyici yüklerin azaltılması, havaalanı ücretlerinin reforme edilmesi ve AB dışı havayollarıyla adil rekabetin sağlanması yer alıyor.
“Avrupa’nın bir seçeneği var. Bağlantıyı ve rekabetçi bir havacılık sektörünü sürdürmek ya da daha yüksek fiyatlar ve daha az uçuş rotası riskini göze almak.”
Havayolu şirketlerinin vurguladığı üzere, 2026 yılında hava yolculuğuna olan talebin yaklaşık %3 oranında artması beklenirken, şu anda alınacak politika kararları, Avrupa’nın giderek daha rekabetçi hale gelen küresel pazarda bu hıza ayak uydurup uyduramayacağını belirleyecek.
