Tahliyeler sırasında yolcuların el bagajlarıyla uçaktan ayrılmaları giderek daha yaygın hale geliyor; bu durum hem kendi hayatlarını hem de başkalarının hayatlarını riske atıyor. Havayolu şirketleri birliği IATA, bu durumu önlemek için havayollarının neler yapabileceğini belirlemek amacıyla psikolojik bir çalışma yapmayı planlıyor.
Ancak sorun tam da burada giderek daha belirgin hale geliyor. Son tahliyelerin cep telefonuyla çekilen görüntüleri, giderek daha fazla insanın uçaktan ayrılmadan önce kişisel eşyalarını üst raflardan almak için durakladığını gösteriyor. Havayolu şirketleri birliği IATA bu durumdan endişe duyuyor.
Willie Walsh, The Telegraph’a verdiği demeçte, bu “tehlikeli olayın” tahliyeler sırasında “giderek artan sıklıkta” gözlemlendiğini söyledi. Videoların çok endişe verici olduğunu belirten Walsh, şu çağrıda bulundu: “Bagajınızdaki hiçbir şey hayatınızdan daha önemli değil.”
Ancak IATA sadece çağrılarla yetinmeyi düşünmüyor. Dernek, yolcuların ve yol arkadaşlarının hayatını tehlikeye atan davranışları araştırmak üzere önümüzdeki aylarda psikolojik bir çalışma başlatacağını duyurdu.
IATA’nın güvenlikten sorumlu başkanı Nick Careen, sorunun yolcuların valizleriyle acil durum kaydıraklarından kayarak inerken veya uçak kapılarından sendeleyerek çıkarken gösteren videolar sayesinde ortaya çıktığını söyledi. Şubat 2025’te Toronto’da meydana gelen ve 21 kişinin yaralanmasına neden olan Delta Bombardier CRJ 900 kazasını örnek gösteren Careen, “Uçak pistte kaydı ve takla attı, ancak yine de herkesin valizleriyle kaçtığı görüntüler vardı” dedi.
İlk bagaj bölmesi açılır açılmaz sürü psikolojisi mi devreye giriyor?
Güvenlik şefine göre, sorunun bir kısmı, eskiden olduğundan daha fazla insanın sadece el bagajıyla seyahat etmesi ve artık bagajlarını teslim etmemesi olabilir. Bu da kişisel eşyalarının kargo bölümünde değil, başlarının hemen üzerinde, cezbedici bir şekilde yakınlarda bulunması anlamına geliyor.
Careen, Telegraph’a verdiği demeçte, “Bu konunun psikolojik analizi, bu davranışı değiştirip değiştiremeyeceğimizi ve eğer değiştirebiliyorsak, insanları doğru şeyi yapmaya nasıl motive edebileceğimizi anlamak için çok önemli” dedi. Çalışma ayrıca, ilk yolcunun üstteki bagaj kapağını açmasıyla birlikte bir tür sürü psikolojisinin oluşup oluşmadığını da inceleyecek.
Tartışmada ayrıca, güvenlik talimatlarına uyma isteğinin kıtaya göre neden farklılık gösterdiği de ele alınacak. Careen’e göre, Japon yolcular “uçaktan hemen ayrılırken” Kuzey Amerika’daki yolcular önce bagajlarını almayı tercih ediyor ve bu da tahliyeyi yavaşlatıyor.
ABD’de Federal Havacılık İdaresi (FAA), Eylül ayında havayollarına tahliye prosedürlerini , duyurulardan mürettebat eğitimine kadar, gözden geçirmeleri talimatını vermişti. FAA’ya göre amaç, “yolcuların acil bir durumda el bagajlarını geride bırakmaları gerektiğini anlamalarını sağlamaktı.”
