Yaşlanan nüfus, havacılık için bir emniyet sorunu oluşturuyor mu?
Uçak tahliyelerinin süresi, yolcuların yaşıyla birlikte uzuyor. Bu, Kanada’daki Calgary Üniversitesi’nden Chenyang Zhang liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi tarafından yapılan ve “AIP Advances” dergisinde yayınlanan bir çalışmada ele alındı. Yaşlı yolcu oranının yüksek olduğu durumlarda, uluslararası düzeyde zorunlu kılınan tahliye sürelerine gerçekçi koşullar altında ulaşmak neredeyse imkansız.
ABD Federal Havacılık İdaresi’ne (FAA) göre, acil bir durumda bir uçağın 90 saniye içinde tamamen tahliye edilmesi gerekiyor. Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı (EASA da bu standarda uyuyor. 27 simülasyon senaryosunun hiçbirinde, uçakta yaşlı yolcular varken bu hedefe ulaşılamadı. En elverişli senaryoda bile, yolcuların tahliyesi 141 saniye sürdü; bu da yasal gereklilikten neredeyse bir dakika daha uzun.
Araştırmacılar, dünyanın en yaygın kullanılan uçak tiplerinden biri olan A A320’nin tahliyesini inceledi. Çalışmaları, her iki motorda da yangın çıkan bir senaryoya dayanıyordu. Böyle bir durumda, kanatların hemen üzerindeki acil çıkışlara erişilemez hale gelir ve yalnızca kabinin ön ve arka tarafındaki dört çıkış kullanılabilir durumda kalır. Simülasyonlar için araştırmacılar, 60 yaş üstü yolcuların üç farklı oranını içeren üç farklı kabin düzenini birleştirdiler.
Sonuçlar, hem yaşlı yolcuların yüzdesinin hem de oturma düzenlerinin tahliye süresini önemli ölçüde etkilediğini gösteriyor. Kaydedilen en uzun tahliye süresi, %80’i yaşlı yolculardan oluşan son derece kalabalık bir kabinde 218,5 saniye oldu.
Çalışmaya göre, gecikmeler yaşlı insanların fiziksel ve bilişsel özelliklerinden kaynaklanıyor. Simülasyonlar, yaşlı yolcular için önemli ölçüde daha yavaş bir yürüme hızı varsaymıştır. Ayrıca, yaşla ilişkili bilişsel bozukluklar, durumsal farkındalığı azaltabilir ve stresli durumlarda karar verme sürecini yavaşlatabilir. İnce motor becerilerindeki azalma, kişinin yerinden kalkmasını da zorlaştırabilir.
Bu riskleri en aza indirmek için yazarlar çeşitli önlemler öneriyor: Havayolları, yaşlı yolcuları stratejik olarak çıkışlara yakın yerlere oturtabilir veya daha geniş koridorlar ve optimize edilmiş tutamaklar içeren kabin tasarımını uyarlayabilir. Ayrıca, yaşlılar için özel güvenlik bilgilendirmeleri, acil durumlarda tepki sürelerini kısaltmaya yardımcı olabilir.
Araştırmacılar, çocukların, bebeklerin ve hamile kadınların da tahliye süresini artırabileceğini kabul ediyor ve bunu gelecekteki çalışmalarda daha ayrıntılı olarak incelemeyi planlıyorlar.
