Mart ayının son haftası, dünya genelindeki havayolları için yaz tarifelerine geçiş haftasıydı ama bu zorlu bir geçişe işaret ediyor.
Bu yıl geçiş süreci kriz modunda gerçekleşiyor. ABD-İran savaşının altıncı haftasında, Ortadoğu havacılığı üzerindeki dalgalanma etkileri ciddi boyutlarda ve giderek derinleşiyor.
Havayolları hafta içinde yaklaşık 26.000 uçuş planlamıştı. Ancak devam eden aksaklıklara yanıt olarak bu sayı yaklaşık %40 oranında azaltılarak 16.000’e düşürüldü.
Suudi Arabistan, geniş iç pazarı sayesinde krizden emsallerine göre daha az etkilendi. Krallığın uçuş programlarında sadece %7’lik bir düşüş yaşandı ve yaklaşık 600 uçuş iptal edildi; bunların çoğu etkilenen diğer bölgesel destinasyonlara yönelik uçuşlardı.
Birleşik Arap Emirlikleri , en büyük ve en prestijli uluslararası pazar olmasına rağmen, bu hafta uçuş sayısı beş hafta öncesine göre yarı yarıya azaldı.
Katar Havayolları’nın uçaklarını İspanya’ya kaydırması nedeniyle Katar’da uçuş programları orijinal seviyelerin dörtte birine kadar düştü.
Ekonomik etki önemli. Bu hafta yaklaşık 2,1 milyon daha az koltuk hizmet veriyor, bu da yaklaşık 1,9 milyon yolcuya denk geliyor. Bunların yaklaşık yarısı aynı gün aktarmalı uçuş yapacaktı, ancak yaklaşık 1 milyon aktarmalı ziyaretçinin kaybı yerel ekonomilere zarar verecek.
Ortadoğu’daki büyük havaalanlarının en önemli satış özelliklerinden biri olan bağlantı olanakları göz önüne alındığında, çatışmanın etkisi hafife alınamaz. Şubat ayındaki sefer programından bu yana, başlangıçta planlanan uçuşların üçte birinden biraz fazlasına denk gelen 483 rota askıya alındı.
Doha’dan kalkan bölgesel rotalarda birçok sefer iptal edildi; bunlar arasında Birleşik Arap Emirlikleri’ne haftalık 200’den fazla sefer de bulunuyor. Uzun mesafeli rotalar da etkilendi. Normalde tatil amaçlı seyahatlerin en yoğun olduğu hafta olan Atlanta, Kansai, Malé, Oslo ve Londra Gatwick seferleri iptal edildi.
İç pazara baktığımızda, Şubat ayında Orta Doğu’ya sefer düzenlemeyi planlayan 58 havayolu şirketi bu hafta tüm uçuşlarını askıya aldı. Lufthansa, Air France-KLM, Delta Air Lines ve Singapore Airlines gibi büyük taşıyıcılar ise hizmetlerini en az Mayıs sonuna kadar durdurdu.
Savaştan önce Çin havayolları, bölgeye haftada yaklaşık 100 uçuş gerçekleştiriyordu; bunlara China Southern Airlines’ın İran’a günlük seferleri de dahildi. Suudi Arabistan’ın hava bağlantı programı tarafından desteklenen rotalar da dahil olmak üzere tüm uçuşlar şimdi askıya alındı.
Çatışmanın yakın zamanda sona ereceğine dair hiçbir işaret olmadığı için, mevcut programlar muhtemelen önümüzdeki birkaç hafta, hatta aylar için bekleyebileceğimiz en iyi durum.
Havayolları, bu durumda riskten kaçınıyor. Kısıtlamaların kaldırılması ve üst sınıf uçuş teklifleri gibi teşviklere rağmen, önümüzdeki birkaç ay için yapılan rezervasyonlar çok az.
Bu aksaklıktan etkilenen her havayolu şirketi için en büyük soru, tam kapasiteyle operasyonlara ne zaman devam edilebileceğidir.
Erken bir toparlanma olasılığı düşük görünüyor ve birçok kişi için Haziran sonundan önce gerçekleşmesi beklenmiyor. (Agbi)
