Salı, Nisan 16, 2024
Ana SayfaSivil HavacılıkSayıştay’dan DHMİ’ye üretim uyarısı: Atıl kalma riski var

Sayıştay’dan DHMİ’ye üretim uyarısı: Atıl kalma riski var

Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin (DHMİ) TÜBİTAK ve HAVELSAN’ın da desteğiyle yürüttüğü araştırma-geliştirme çalışmaları sonucu üretilen hava trafik yönetimi yazılımlarının seri üretimlerinin gerçekleştirilemediği ortaya çıktı. Sayıştay, üretimle dışa bağımlılığın azalacağına dikkat çekerek “Aksi takdirde milli prototip ürünler atıl kalacak, ihtiyaç durumunda mükerrer işgücü ve kaynak harcanmış olacak ve eskiden olduğu gibi yurtdışından satın alınacak” tespitinde bulundu.

Cumhuriyet’ten Hüseyin Hayatsever’in haberine göre, Türkiye’deki havalimanlarının işletilmesi ile Türk hava sahasındaki hava trafiğinin kontrolünden sorumlu olan DHMİ’nin 2020 yılına ait Sayıştay denetim raporunda, kurum bünyesinde hava trafik yönetimi için sürdürülen araştırma-geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleri hakkında bilgiler de yer aldı. Rapora göre, DHMİ’nin TÜBİTAK ile imzaladığı protokol doğrultusunda, 2010 yılında “Hava Trafik Kontrol Simülatörü (atcTRsim)”, “Kontrolör Seçme Yazılımı (KONSEY)”, “Hava Aracı Takip Sistemi (HATS)”, “Kuş Radarı (KUŞRAD)” yazılımları geliştirildi. Bu dört Ar-Ge projesi, 2013 yılında tamamlandı. Ayrıca 2020 yılı sonuna kadar aralarında “Çok Amaçlı Radar Ekranı (ÇARE)”, “Milli Gözetim Radarı (MGR)”, “FOD Radarı (FODRAD)”, SSR Sinyal İşleme Sistemi, Havacılık Uzaktan Eğitim ve Bilgi Paylaşım Portalı’nın da bulunduğu toplam 12 Ar-Ge projesi tamamlandı. Tamamlanan projelerden atcTRsim, FODRAD ve KUŞRAD projelerinin satış ve pazarlama hakları, 2018’de yapılan teknoloji transfer sözleşmesiyle HAVELSAN’a devredildi. Buna karşın tamamlanan projelerin seri üretimi ve pazarlanmasında bir ilerleme kaydedilmedi.

“DIŞA BAĞIMLILIĞI AZALTIR”

Sayıştay raporunda, tüm bu Ar-Ge projelerinin DHMİ’nin özkaynaklarıyla yürütüldüğü, gelişmiş ülkelerin de kendi ulusal şirketleri tarafından üretilen sistemleri desteklediği vurgulanarak “Yakın zamanda sivil havacılık gözetim alanında yaygın olarak kullanılacağı düşünülen söz konusu sistemlerin Türkiye’de üretimi, dışa bağımlılığı azaltacak ve ülkede de sivil havacılık alanında geliştirilen yeni nesil sistemlerin etkin olarak kullanılması söz konusu olabilecektir. Yurtdışına bağımlılığı ortadan kaldırıp TÜBİTAK ve DHMİ tarafından Ar-Ge çalışmalarıyla geliştirilen KUŞRAD ve MGR gibi radar ürünleri ile özgün CWP projesindeki hava trafik kontrol yazılımı ürünleri gibi milli ürünlerin, endüstrileştirilmesi ve üretimlerinin yapılması konularında başlatılan çalışmaların devam etmesi gereklidir. Bu ürünlerin yurtiçi ve yurtdışı piyasalara sunulması ancak ürünlerin seri üretime geçirilmesi, satış sonrası bakım hizmeti sağlanması ve pazarlama faaliyetleriyle mümkün olabilecektir” denildi.

DHMİ ve TÜBİTAK’ın yürürlükteki mevzuat çerçevesinde bu Ar-Ge ürünlerinin endüstrileşmelerini sağlayamayacağı belirtilerek “Bu nedenle Ar-Ge ürünlerinin endüstrileştirilmesi amacıyla DHMİ ve/veya TÜBİTAK tarafından bir şirket kurulması veya üretim lisansları ve hukuki hakların DHMİ’yi de koruyan bir sözleşme ile özel sektöre devredilmesi gerekmektedir” önerisinde bulunuldu.

Facebook ile Yorum Yapın

Diğer Haberler

Atatürk Havalimanı 30 Dakika Hava Trafiğine Kapandı

İstanbul'da gece saatlerinde Atatürk Havalimanı 30 dakika uçuş trafiğine kapatıldı, uçaklar Ankara, Antalya ,İzmir ve Çorlu Havalimanlarına yönlendirildi İstanbul'da gece etkisini gösteren yoğun tipi ve...

1 Milyon Yolcu Barajına Dayandı

Alanya Gazipaşa Havalimanı, 2014 yılına oranla yüzde 26 büyüdü. 2014 yılında 726 bin 201 olan yolcu sayısı 2015'te 912 bin 233 kişi olduAlanya Gazipaşa...

Benzer Haberler

Tacikistan, Türk vatandaşlarına vize uygulamaya başladı

Tacikistan, Türkiye'nin nisan ayı başında aldığı e-vize kararına karşı Türk vatandaşlarına uyguladığı vizesiz rejime...

Atlanta dünyanın en yoğun havalimanı olurken, İGA İstanbul Airport ilk 10’a girdi

Hartsfield-Jackson Atlanta (ATL), 2023 yılında havacılık merkezinden geçen 104.653.451 yolcuyla dünyanın en yoğun havalimanı...

Pegasus’un Mart – 2024 trafik verileri ve karbon emisyonu istatistikleri açıklandı

Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. (PGSUS) tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan bildirimde, Mart –...

Airbus, havayollarına teslim ettiği 142 uçakla ilk çeyrekte Boeing’i geride bıraktı

Airbus, dünya çapındaki havayollarına teslim ettiği 142 uçakla ilk çeyrek teslimatlarında Boeing'i geride bıraktı.Airbus'ın yayınladığı son...

Ural Havayolları, mahsur kalan Airbus A320’yi tekrar hizmete döndürme planlarının olmadığını açıkladı

Ural Havayolları, güney Sibirya'daki Novosibirsk'in hemen dışında bir Rus buğday tarlasında mahsur kalan Airbus...

Musa Alioğlu: “Gök vatan” İsrail uçaklarına kapatılsın

Her şey, 7 Ekim 2023 tarihinde Gazze sınırından İsrail'e giren Hamas'a bağlı İzzettin El...

İnsan dışkısından uçak yakıtı üretmek için anlaşma sağlandı

İngiltere merkezli biyoyakıt şirketi Firefly, insan dışkısını uçak yakıtına dönüştürmeye hazırlanıyor.Firefly, kanalizasyon atıklarının sürdürülebilir havacılık...

British Airways yeni nesil gerçek zamanlı hava tahmini uygulamalarına geçiyor

British Airways (BA), operasyonlarını geliştirmek için iki yeni nesil gerçek zamanlı hava durumu uygulamasını kullanıma...