20. yüzyıldaki uzay yarışı büyük ölçüde teknolojik üstünlüğü göstermekle ilgiliyken, Ay artık uzun süreli görevler ve gelecekteki gezegenler arası yolculuklar için umut vadeden bir test alanı olarak görülüyor.
Öncelikli hedefler şunlar:
• Düşük yerçekimi ve yüksek radyasyonlu ortamlarda bilimsel araştırma yürütmek
• Otonom yaşam destek ve kaynak çıkarma sistemlerinin test edilmesi
• Su buzunun kullanımını araştırmak
• Nadir toprak elementlerini ve helyum-3’ü potansiyel bir enerji kaynağı olarak incelemek
• Gelecekteki insanlı Mars görevleri için bir fırlatma üssü inşa etmek
NASA, Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminin sonuna kadar, önümüzdeki üç buçuk yıl içinde astronotları Ay’a indirmeyi hedefliyor. Mevcut planlara göre, önümüzdeki yıl Ay’ın yanından mürettebatlı bir uçuş gerçekleştirilmesi ve bir yıl sonra da yüzeye iniş yapılması planlanıyor.
Bir sonraki aşama, Ay’da uzun vadeli bir varlık oluşturmaya odaklanacak. Bu program kapsamında NASA şunları planlıyor:
• Astronotların yaşaması ve araştırma yapması için kalıcı bir ay üssü inşa etmek
• 2030 yılına kadar 100 kilovatlık bir nükleer enerji santrali kurarak enerji sağlamak.
• Ay ve Mars’a yapılacak görevler için bir üs görevi görecek olan Gateway uzay istasyonunun fırlatılması.
NASA, bu görevleri yerine getirmek üzere önümüzdeki altı ay içinde özel şirketlerle sözleşme imzalamayı bekliyor. Potansiyel yükleniciler arasında Axiom Space, Vast ve Blue Origin yer alıyor.
Çin’in uzay bilimi yol haritası, 2050 yılına kadar üç aşamalı bir gelişim öngörüyor. Ülke, 2027 yılına kadar uzay istasyonunu işletmeye, insanlı Ay keşif programını ilerletmeye ve gezegen keşif projeleriyle birlikte Ay görevlerinin dördüncü aşamasını başlatmaya odaklanmayı planlıyor. Bu dönemde beş ila sekiz uydu bilim misyonunun onaylanması bekleniyor.
2028-2035 yılları arasındaki ikinci aşama, Çin tarafından önerilen Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu’nun inşasının tamamlanmasını içeriyor. Bu aşamada ayrıca yaklaşık 15 ek bilimsel uydu görevi planlanıyor. 2036-2050 yılları arasındaki üçüncü aşamada ise 30’dan fazla uzay bilimi görevi öngörülüyor.
Bu hedefleri desteklemek için Çin, insanlı ay taşımacılığı için Long March 10 ağır yük roketini, Mengzhou uzay aracını, Lanyue ay iniş aracını ve Tansuo ay gezginini geliştiriyor. Ayrıca ay yürüyüşleri için yeni nesil Wangyu uzay giysisi de geliştirme aşamasında.
Pekin, Chang’e-6 misyonunu Ay’ın uzak tarafına göndererek, 1.935,3 gram Ay toprağını başarıyla Dünya’ya geri getirdi.
Çin ve Rusya da, Ay’ın güney kutbunun potansiyel su buzu rezervleri nedeniyle en uygun yer olarak kabul edildiği Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu’nu ortaklaşa inşa etme planlarını açıkladı. Azerbaycan, Güney Afrika, Belarus, Pakistan, Mısır, Venezuela, Tayland, Cibuti, Etiyopya, Bolivya, Sırbistan, Nikaragua ve Senegal dahil olmak üzere şu ana kadar on üç ülke bu girişime katıldı.
