NTSB Ön Raporunda, Miami’de 21 Air’e Ait Boeing 767’nin Pistten Çıkmasıyla Sonuçlanan Ölümcül Kazanın Ayrıntıları Sunulmaktadır.
Öne çıkanlar;
Pistten çıkma: Boeing 767-33A tipi 21 Air’e ait 7598 sefer sayılı uçuş, 6 Eylül 2026 tarihinde Miami Uluslararası Havalimanı’nın 30 numaralı pistinden çıktı.
Uzun Oturma: Uçak, pist eşiğinden yaklaşık 3.750 fit (yaklaşık 1.143 metre) ileride ve yaklaşık 160 knot hızla yere temas etti.
Hız yavaşlatma sistemleri: NTSB, hız frenlerinin (speed brakes) veya itki tersleyicilerin (thrust reversers) devreye girdiğine dair herhangi bir FDR (Uçuş Veri Kaydedicisi) bulgusuna rastlamadı.
Geç itki değişikliği: Hız yaklaşık 120 knot seviyesindeyken frenler bırakıldı ve motor parametreleri pas geçme (go-around) itkisiyle uyumlu değerlere yükseldi; yaklaşık dört saniye sonra itki tekrar rölanti seviyesine getirildi.
Ölümlü yer çarpışması: Pistten çıktıktan sonra bir Ford Econoline minibüs ve bir Toyota Corolla Cross araca çarpan uçak, yerdeki beş kişinin ölümüne ve üç kişinin ağır yaralanmasına neden oldu.
Araştırma devam ediyor: CVR (Kokpit Ses Kaydedicisi) ve FDR başarıyla kurtarıldı; FDR yaklaşık 54 saatlik veri ve 400’den fazla parametre içeriyor. NTSB henüz olası nedeni belirlemedi.
ABD Ulusal Ulaşım Emniyeti Kurulu (NTSB), Amazon.com Services LLC adına Miami Uluslararası Havalimanı’nda (MIA) faaliyet gösteren Boeing 767-33A tipi kargo uçağı 21 Air’in 7598 sefer sayılı uçuşu sırasında 6 Eylül 2026 tarihinde meydana gelen pistten çıkma olayına ilişkin devam eden araştırmanın ön bulgularını yayınladı. N1997A tescil işaretli uçak, Porto Riko’nun San Juan kentindeki Luis Muñoz Marín Uluslararası Havalimanı’ndan Miami’ye “Part 121” kapsamında yurt içi bir kargo uçuşu gerçekleştiriyordu. 30 numaralı piste iniş sırasında uçak, pist eşiğinin (threshold) 3750 feet ötesine teker koydu ve ardından pist sonunu aşarak (overrun) yerdeki iki araca çarptı. Yerdeki beş kişi hayatını kaybetti, üç kişi ise ağır yaralandı. İki uçuş ekibi üyesi hafif yaralandı.
NTSB’nin (Ulusal Ulaşım Emniyeti Kurulu) araştırması devam etmektedir; kurum, kayıt cihazı verilerinin ve olay akışının ön nitelikte olduğunu ve değişikliğe tabi olabileceğini vurgulamaktadır. Henüz muhtemel bir kaza nedeni belirlenmemiştir.
Yaklaşma ve iniş
Ön bilgilere göre, 7598 sefer sayılı uçuşa, pistin kaydırılmış eşiğinden (displaced threshold) yaklaşık 12 deniz mili uzaklıktayken, saat 13:49 (EDT) civarında 30 numaralı piste iniş izni verildi.
ADS-B ve uçuş veri kayıt cihazı (FDR) bilgileri, 767 tipi uçağın pist eşiğini yerden yaklaşık 105 fit yükseklikte ve 177 knot yer hızıyla geçtiğini göstermektedir.
Uçak daha sonra pist eşiğinin yaklaşık 3.750 fit ötesine, yaklaşık 160 knot hızla teker koydu. Müfettişler, eşikten yaklaşık 3.750 ve 3.820 fit uzaklıkta ana iniş takımına ait lastik izleri tespit etti. Ayrıca, uçağın yerle temas durumunu gösteren “weight-on-wheels” (tekerlek üzerindeki ağırlık) sinyali, nihai olarak “yer” durumunda sabitlenmeden önce yaklaşık yedi saniye boyunca “hava” ve “yer” durumları arasında gidip geldi.(sıçramalı -bounce- iniş)
Uçak pist boyunca ilerlemeye devam etti ve pistin kalkış ucuna yaklaşık 113 knot hızla ulaştı. Ardından, asfalt yüzeyden çıkmadan önce pist yer belirleme cihazına (localizer) ve MALSR (Pist Hizalama Gösterge Işıkları içeren Orta Yoğunluklu Yaklaşma Aydınlatma Sistemi) donanımına çarptı.
Frenleme ve pas geçme süreci
En önemli bulgulardan biri, uçağın yavaşlama sistemleriyle ilgilidir.
FDR verileri, iniş sonrası pist üzerindeki yavaşlama (rollout) sırasında hız frenlerinin (speed brakes) kapalı kaldığını ve itki tersleyicilerin (thrust reversers) devreye girmediğini göstermektedir. Tekerlek frenlemesi ilk olarak yaklaşık 146 knot hızdayken uygulandı. Yaklaşık sekiz saniye sonra, hız yaklaşık 120 knot iken frenler bırakıldı ve motor gaz kolu açıları, pas geçme (go-around) itkisiyle uyumlu değerlere yükseldi. O noktada, pistin sadece yaklaşık 930 fitlik kısmı kalmıştı.
Yaklaşık dört saniye sonra, hız yaklaşık 117 knot iken her iki gaz kolu rölanti konumuna getirildi ve tekerlek frenleri tekrar devreye sokuldu. Pistin sadece yaklaşık 415 fitlik kısmı kalmıştı.
Uçak nihayetinde pistten yaklaşık 113 knot hızla çıktı.
NTSB’nin daha önceki kayıt cihazı güncellemesi, yaklaşma sırasında aşırı hıza ilişkin bir kokpit uyarısını da ortaya koydu. Kurum, bu olaylara dair yorumların henüz ön nitelikte olduğunu ve CVR/FDR (kokpit ses ve uçuş veri kayıt cihazı) bulgularının daha kapsamlı bir uçak performans çalışmasına dahil edileceğini vurguladı.
Yere çarpma
Pistten ayrıldıktan sonra 767, durmadan önce asfalt yüzeyin ötesinde yaklaşık 1.200 fit ilerledi.
Havalimanı çevre çitine ulaşmadan önce uçak, havalimanı çevre yolu üzerinde seyreden bir Ford Econoline yolcu minibüsüne çarptı. Minibüste yedi kişi bulunuyordu; bunlardan beşi ölümcül şekilde yaralandı, ikisi ise ciddi şekilde yaralandı.
Uçak daha sonra NW 67. Cadde’yi geçti ve burada bir Toyota Corolla Cross SUV’ye çarptı. SUV’deki tek kişi ciddi şekilde yaralandı.
Ardından uçak, bir otopark alanını çevreleyen tel örgüye çarptı ve otoparkın bitişiğindeki çimlik alanda durdu. Kazanın ardından uçakta bir yangın meydana geldi.
Paylaşılan veriler ışığında uçak 30 pistine limit içi şiddetli sağ yan rüzgar ve yaklaşık 9kts arka rüzgarında yüksek süratle yaklaşmaya devam etmiştir. Yüksek sürat nedeniyle iniş flabı olan 30 flap 50feet’e set edilememiştir. 1000feet’te istikrarlı yaklaşma gereklilikleri sağlanamamasına rağmen pas geçme uygulanmamıştır.
Pist eşiğini çok yüksek geçmesi nedeniyle yere temas 3750feet’te gerçekleşmiştir. FDR verilerine göre iniş sonrası speed brake ve thrust reverserlar kullanılmamıştır. 120kts yer hızında pas geçme teşebbüsünden kısa sürede vazgeçilmiştir. Sonrasında durma çabaları yetersiz kalarak pist sonundan çıkılarak ölümlü kaza meydana gelmiştir.
Detaylı bilgiye ulaşmak isteyenler için NTSB Kaza Ön Raporu ekte sunulmuştur.
Emniyetli Uçuşlar Dileriz
Eyup Turşucu
Kaptan Pilot (E)
Kaza Araştırma Uzmanı
