İran’dan uçmak uzun zamandır kısıtlamalar ve gecikmeler nedeniyle sabır gerektiriyordu, ancak yeni ABD yaptırımları uçuşları kısa sürede durdurdu ve savaştan yorgun düşmüş yolcuları ülkeyi terk etmeye çalışırken kapana kısılmış hissettirdi.
Çıkış yolu arayanlar arasında, erkek kardeşiyle birlikte İstanbul üzerinden Paris’e gitmeyi planlayan 49 yaşındaki Mitra da var; şimdi Türkiye’ye ulaşmak için uzun bir karayolu yolculuğu yapmak zorunda kalacak.
Paris’te bir AFP muhabirine konuşan ve yetkililerden misilleme korkusuyla takma isim kullanan kadın, “Bazı havayolları hâlâ bilet satıyor, ancak uçuşlar sürekli iptal ediliyor. Bu durum bizi gerçekten tamamen kapana kısılmış hissettiriyor,” dedi.
“Uçuşların askıya alındığı söylendiğinde, İstanbul’a karayoluyla gitmeye karar verdik.”
Mitra, İran’ın Tebriz kentine uçak bileti için yaklaşık 75 dolar ödediğini, oradan da sınıra ulaşmak için birkaç saat karayoluyla yolculuk yapacağını anlattı.
Türkiye’nin Van şehrinde bir otelde kalacaklar çünkü sınırda bekleme süresi uzun ve kaotik olabiliyor.
“Şu anda tek umudumuz buradan çıkabilmek. Hatta kara sınırını bile kapatabilirler,” diye endişeleniyor.
İranlılar on yıllardır yabancı yaptırımlar ve kendi ülkelerinin yetkililerinin kişisel özgürlüklerine getirdiği kısıtlamalar altında yaşıyorlar.
ABD, Ortadoğu savaşında İran ekonomisini boğmak amacıyla geçen hafta İran’ın havacılık sektörüne yönelik kısıtlamaları sıkılaştırarak zaten zor durumda olan İran’ın sıkıntılarını daha da artırdı.
İran’dan Birleşik Arap Emirlikleri, Irak, Umman ve Türkiye gibi Orta Doğu ülkelerine bilet rezervasyonu yaptıran yolcular, son yaptırımların etkisiyle kısa süreli iptallerle karşı karşıya kaldı.
ENGELLER
Tahran uluslararası havalimanında bulunan bir AFP muhabiri, Dubai’ye yapılan son bir uçuşun iptal edilmesinin ardından yaşanan kaosu şöyle anlattı: Yolcular bilet gişesine akın ederek personelden bilgi almaya çalışırken, diğerleri de bagajlarını almak için çabaladı.
Gazetecinin aktardığına göre, havalimanındaki hiç kimse bir sonraki uçuşun hangisi olacağından veya uçuşların gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinden emin görünmüyordu.
Birleşik Arap Emirlikleri, Gürcistan ve Azerbaycan uçuşları askıya aldıklarını resmen doğruladı ve Tahran’daki bir seyahat acentesi AFP’ye Bağdat, Maskat ve Katar’a yapılan uçuşların da durdurulduğunu söyledi.
İranlılar için seyahat engelleri, Ortadoğu’daki savaştan çok önce de bir sorundu; zorlu vize işlemleri ve pahalı biletler sürekli bir sıkıntı kaynağıydı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in geçen hafta açıkladığı son Amerikan yaptırımları, İranlı turistler için bir engel daha yarattı.
TALEP ‘ÇOK YÜKSEK’
Yolcuların ifadelerine göre, güvenlik ve pasaport kontrolünden geçtikten sonra bile, kalkışa bir saatten az bir süre kala uçuş izinleri iptal edildi.
İranlı yetkililer, geçen hafta Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’ye doğru ilerleyen bir uçağın, Türkmenistan’ın hava sahasından geçmesine izin vermemesi üzerine havada geri dönmek zorunda kaldığını söyledi.
Dubai seferlerinin iptal edilmesinin ardından, Tahran’daki İmam Humeyni Uluslararası Havalimanı’ndaki yolcuların dikkati, hâlâ uçuşların devam ettiği tek bir yere, Türkiye’ye yöneldi.
Bessent’in haberine göre, Türkiye, Umman ile birlikte özel havayolu şirketi Mahan Air’in gelen uçuşlarını durdurdu.
Ancak Shirin (31) gibi bazıları şanslıydı ve İstanbul’a giden değerli bir uçuşa binmeyi başardı.
İstanbul’dan AFP’ye konuşan ve Toronto’ya giden başka bir uçağa binmeyi bekleyen kadın, “Bu durum son derece garip ve endişe verici çünkü eskiye göre çok daha az uçuş var ve iptal olma olasılığı çok yüksek” dedi.
“Talep çok yüksek olduğu için boş yer kalmadı.”
Sağlık sorunu nedeniyle İran’dan karayoluyla çıkanların aksine uçmaktan başka seçeneği olmadığını söyledi.
Yeni baskılara rağmen, İran’ın havacılık sektörü zaten yıllardır yaptırımların hedefi konumunda ve başka hangi ülkelerin bu yaptırımlara uyacağı henüz belli değil.
Afganistan, Pakistan, Çin, Rusya, Malezya ve Tayland’a uçuş rotaları hala mevcuttur.
Ancak İran dışındaki uçuşlardaki koltuklar hızla dolarken, diğerleri mahsur kaldı ve zorluklar karşısında başka çözümler bulmak zorunda kaldıklarını belirtiyorlar.
Mitra ve erkek kardeşinin yolculuğu, Paris’e ulaşmak için başlangıçta planlamadıkları yüzlerce doları harcayarak, saatlerce yolda ve otelde geçirmelerine neden olacak.
“Basit bir uçuşla gidilebilecek bir yere ulaşmanın bu kadar uzun ve zorlu bir yolculuğa dönüşmesini kabullenmek zor,” dedi.
