Sektör uzmanlarına göre Avustralya, Kraliyet Avustralya Hava Kuvvetleri Williamtown Üssü’nde yaşanan son insansız hava aracı ihlali olayından ders çıkarmalı ve gerekli önlemleri almalıdır.
Bu hafta başlarında, Temmuz ayı başlarında RAAF Williamtown Üssü ve Newcastle Havalimanı üzerinde birkaç tanımlanamayan insansız hava aracının (İHA) görüldüğü haberiyle spekülasyonlar iyice alevlendi.
“Geçtiğimiz ay birkaç gün boyunca havalimanı üzerinde bazı İHA faaliyetleri gözlemledik… Personelimizi, üslerimizi ve yeteneklerimizi korumak için sağlam, katmanlı güvenlik önlemlerimiz var. Durum şu anki haliyle böyle, ancak bu alanda güçlü adımlar atmamız önemli ve atıyoruz,” dedi.“Ne yazık ki, sivil ve askeri havaalanlarının yakınında insansız hava araçlarının uçurulduğunu daha sık görüyoruz ve bu, insanların yapmaması gereken bir şey. Temel sağduyu açısından bakıldığında, hava operasyonlarını aksatabilecek veya can güvenliğini tehlikeye atabilecek her şey çok saçma ve insanlar bunu yapmamalı.”
Bakan Conroy, geçen yıl Savunma Yönetmeliklerinde, Savunma personelinin insansız hava araçlarını ele geçirmesine, etkisiz hale getirmesine veya imha etmesine izin verecek şekilde değişiklik yapıldığını doğruladı. Bu uygulamanın olay sırasında neden başarılı bir şekilde hayata geçirilmediği ise belirsizliğini koruyor.
Ayrıca, Avustralya Savunma Kuvvetleri için insansız hava araçlarını tespit etme ve etkisiz hale getirme yeteneği de dahil olmak üzere insansız hava aracı savunma sistemlerine 7 milyar dolar yatırım yapıldığını doğruladı.
İHA savaşı uzmanı Dr. Oleksandra Molloy, Williamtown’daki İHA olayının, yetki ve İHA savunma kapasitesi arasında mevcut bir boşluk olabileceğini gösterdiğini söyledi.
“Williamtown gibi bir olay neden hâlâ bu kadar önemli? Çünkü yetkiye sahip olmak ve kapasiteye sahip olmak, ihtiyaç anında operasyonel olarak etkili bir insansız hava aracı karşıtı sisteme sahip olmakla aynı şey değildir. İHA’ların ne yapıyor olabileceğine dair en az üç olası açıklama var: istihbarat/keşif – görüntü topluyor, uçak hareketlerini, üs faaliyetlerini, prosedürleri veya yaşam biçimlerini gözlemliyor olabilirler. Nispeten basit ticari İHA’lar bile değerli istihbarat sağlayabilir. Operatör, Avustralya’nın tespit ve müdahale mimarisini kasıtlı olarak test ediyor olabilirdi; yani aslında şunu soruyordu: Kimse tepki vermeden ne kadar ileri gidebilirim?
Kötü niyetli veya yıkıcı hazırlık: İHA’lar potansiyel olarak gelecekteki yıkıcı veya fiziksel bir saldırıya yönelik hazırlığın bir parçası olabilirdi. Dördüncü bir olasılık da var: zararsız veya dikkatsiz eğlence/ticari faaliyet. Avrupa veya ABD askeri hava üsleri veya havaalanları gibi kritik altyapı alanlarındaki benzer vakalar, bu sistemlerin yarattığı zorlukları göstermiştir (son Leipzig olayı ise kullanımını bir üst seviyeye taşımıştır). Ukrayna, teknolojinin geleneksel satın alma ve organizasyon süreçlerinden daha hızlı geliştiğini defalarca kanıtlamıştır.
Herhangi bir ülke için en büyük zaaf, niyetin tespit edilememesi ve sorumlu makamların sonrasında bundan ders çıkarmamasıdır. Havacılıkta reaktif yaklaşımdan öngörücü yaklaşıma geçerek uzun bir yol kat ettik. Bu yaklaşımı izlemenin tam zamanı.” tespitinde bulundu.
Savunma Bakan Conroy, ulusal varlıkları korumak için kalıcı bir panelin kurulduğunu ve Queensland hükümetinin 2032 Olimpiyatlarını korumak için hizmetler alacağını doğruladı.
“Bu tür beklenmedik durumlarla başa çıkmak için sağlam, katmanlı güvenlik önlemlerimiz var ve bu 7 milyar dolarlık yatırımla bunları daha da güçlendiriyoruz… Savunma personelimizin, üssün kendisinin ve orada bulunan yeteneklerin korunması için katmanlı güvenlik önlemlerimiz mevcut,” dedi.
“Ama açıkçası, ne yazık ki, insansız hava araçları insanların erişebileceği fiyatlara ulaştıkça bunu daha sık göreceğiz. İnsanlar bunları mağazalardan satın alabiliyor ve biz de bunun farkında olmalı ve uygun önlemleri almalıyız, bu yüzden de buna yatırım yapıyoruz. Bu, başka hiçbir hükümetin yapmadığı bir şey.”
Avustralyalı siber güvenlik uzmanı Robert Potter, yaptığı kamuoyu açıklamasında, drone olayına verilen tepkinin gülünç olduğunu söyledi.
“Temmuz ayında birkaç gece boyunca birden fazla insansız hava aracı, RAAF Williamtown Üssü üzerindeki kısıtlı hava sahasını ihlal etti. Williamtown, Avustralya’nın en önemli ve pahalı askeri yeteneklerinden bazıları olan F-35 savaş uçaklarına ve E-7A Wedgetail’lerine ev sahipliği yapıyor, İHA’lar, İHA karşıtı silahlar kullanılarak engellenmedi. Bunun yerine, raporlar NSW Polis İHA Karşıtı Birimine iletildi ve personele hassas bilgileri korumak için pencere perdelerini kapatmaları talimatı verildiği bildirildi. Bu yanıt gülünç ve hala bunu kimin yaptığını söylemediler. Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin, Avustralya’nın önde gelen askeri tesislerinden birinin üzerinde uçan kimliği belirsiz bir insansız hava aracıyla başa çıkmak için polisi çağırmasına gerek kalmamalı.
Ukrayna, ucuz ticari insansız hava araçlarının bile yerdeki uçaklara, yakıt altyapısına, radar sistemlerine ve lojistik tesislerine neler yapabileceğini gösterdi. Buradan çıkarılacak ders, Avustralya üssü üzerindeki her insansız hava aracının düşmanca olduğu değil. Buradan çıkarılacak ders, modern bir savunma tesisinin, bir insansız hava aracını anında tespit etme, tanımlama, izleme ve etkisiz hale getirme yeteneğine sahip olması gerektiğidir.” dedi.
Ne olmuştu?
Avustralya’da F-35 savaş jetlerinin konuşlu olduğu en önemli askeri tesislerden biri olan Williamtown Kraliyet Hava Üssü (RAAF Base Williamtown) ve Newcastle Havalimanı üzerindeki hava sahası, Temmuz 2024’ün başlarında kaynağı belirlenemeyen çok sayıda insansız hava aracı (drone) tarafından ihlal edilmiştir. Ağustos 2024’te kamuoyuna açıklanan bu olay, ülkedeki en kritik savunma üslerinden birinin güvenlik açığı bulunması sebebiyle büyük bir ulusal güvenlik tartışması başlatmıştı.
