Bilim insanları simüle edilmiş ay toprağında patates yetiştirmeyi başardı

0
116

Patates, Dünya’daki en önemli mahsullerden biridir; nişasta, vitamin, mineral ve lif açısından zengin bir besindir. Yakında Ay’da da önemli bir mahsul haline gelebilir.

Bilim insanları, yakın gelecekte Ay yüzeyindeki üslerde görev yapacak astronotları beslemek amacıyla, Ay toprağını simüle eden ortamda besleyici ve yenilebilir patatesler yetiştirmeyi başardılar. Ay toprağını organik maddeyle desteklediler ve yeterli miktarda organik maddeyle patateslerin Dünya toprağındaki kadar iyi büyüdüğünü buldular.

NASA tarafından desteklenen araştırmada, kırmızı kabuklu ve beyaz etli, erken olgunlaşan bir patates çeşidi olan Modoc kullanıldı.

Hem Amerika Birleşik Devletleri hem de Çin, önümüzdeki yıllarda Ay yüzeyine astronot göndermeyi ve Ay’da uzun vadeli üsler kurmayı planlıyor. Ay üssünde görev yapacak insanların beslenmesi için yerel bir gıda kaynağı hayati önem taşıyor çünkü gerekli tüm yiyeceklerin Dünya’dan taşınması pratik değil.

Oregon Eyalet Üniversitesi bitki biyoloğu Aymeric Goyer, Perşembe günü npj Microgravity dergisinde yayınlanan çalışmayı yönetti ve şunları söyledi: “Patates, birçok diğer ürüne göre arazi alanı başına daha fazla kalori sağlar. Besleyicidirler – muzdan daha fazla potasyum sağlarlar, C vitamini bakımından zengindirler, iyi proteinler içerirler – ve yüksek bir tokluk endeksine sahiptirler.”

Bu, patates kızartması sevenlerin zaten bildiği gibi, çok doyurucu bir yiyecek oldukları anlamına gelir.

Ay yüzeyindeki toprak, daha doğru bir şekilde ay regolit olarak adlandırılır – esasen milyarlarca yıl boyunca meteorit çarpmalarıyla oluşan, genellikle keskin ve cam benzeri, ezilmiş kaya ve tozdan oluşur. Dünya toprağının aksine organik madde içermez.

Araştırmacılar, simüle edilmiş regolit’e, solucanların organik atıkları parçaladığında üretilen, besin açısından zengin bir madde olan vermikompostun çeşitli miktarlarını eklediler.

Goyer, “Ay regolitinde azot bulunmadığından, takviye edilmeden hiçbir ürün yetişmez” dedi.

Solucan gübresi ekilmemiş regolit içinde ekilen patatesler neredeyse hiç kök veya yumru üretmedi.

Bitkiler, sadece %5 solucan gübresi ve %95 regolit içeren bir karışımla bir miktar kök ve yumru geliştirdi. %30 solucan gübresi içeren bir karışımla, verim, aynı koşullar altında toprakta (özellikle etkileyici patates verimiyle bilinen Oregon, Hermiston’dan) yetiştirilen patateslerle aynıydı.

Araştırmacılar patatesleri, gündüz 22 santigrat derece (72 Fahrenheit) ve gece 18 santigrat derece (64 Fahrenheit) sıcaklıkta, güneş ışığı ve yapay ışık altında bir serada yetiştirdiler.

Peki patateslerin tadı nasıldı?

Goyer, “Maalesef henüz tadına bakmadık. Laboratuvar analizleri için hasat ettiğimiz patatesleri kullandık,” dedi.

KÜÇÜK PATATESLER

 Goyer, “Mevcut çalışmada bitkiler küçük saksılarda yetiştirildi, bu nedenle elde edilen patatesler küçük, genellikle Dünya toprağında bile 10 gramdan (üçte bir ons) daha azdı. Daha büyük saksılarda yetiştirilen patateslerin büyümesini raporladığımız ikinci bir çalışma üzerinde çalışıyoruz. Bu durumda, tipik olarak marketlerde gördüğünüz büyüklükte patatesler elde ettik” dedi.

 Goyer açıklamasının devamında şunları söyledi; “Ay toprağı, bakır gibi yüksek seviyelerde ağır metaller nedeniyle de mahsuller için elverişsizdir. Organik madde olmadan, patatesler çok fazla ağır metal emer ve bu da bitkiler için zehirli hale gelebilir. Organik madde, ağır metallerin bitkiler için daha az erişilebilir olmasına yardımcı olur, böylece bitkiler bunları aşırı biriktirmez”

Araştırmacılar, potansiyel dünya dışı tarım için çeşitli mahsullerle deneyler yapıyorlar. Mart ayında yayınlanan bir çalışma, solucan gübresiyle desteklenmiş ay toprağında yetiştirilen nohutları belgeledi.

Goyer, “İnsanlar ayrıca domates, marul ve yonca gibi baklagillerle de çalışıyorlar” dedi.

Oregon Eyalet Üniversitesi uzay biyoloğu ve çalışmanın ortak yazarı David Handy’ye göre, ayda sürdürülebilir bir insan varlığı kurmak için ayda tarım çalışmaları önemli olmakla birlikte, Dünya’da da faydalar sağlayabilir. 

“Sonuç olarak icat edilen teknolojiler, iç şehirler ve çöl toplulukları gibi sevkiyatlara bağımlı, tarımsal üretimin düşük olduğu bölgelerde gıda üretmek için kullanılabilir. Regolit kullanımına ilişkin devam eden araştırmaların, toprak kalitesini iyileştirmenin yanı sıra kirlenmiş toprakları iyileştirerek burada sürdürülebilir tarımı geliştirmek için kullanılabilecek tekniklere yol açacağına inanıyorum” 

Uzay patatesleri zaten popüler kültürde yer buldu; 2015 yapımı “Marslı” filminde aktör Matt Damon’ın canlandırdığı bir astronot Mars’taki bir serada patates hasadı yapıyordu. Peki, gelecekteki bir ay üssünde ayda kızarmış patates, fırında patates, aloo tikki ve vichyssoise çorbası menüde olabilir mi?

Goyer, “Çok yönlü bir ürün, bu yüzden evet, yukarıdakilerin hepsi. Hazırlama kolaylığı açısından belki mikrodalgada pişirilebilir” dedi.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.