ABD Ordusu, 25 Ocak 2025’te tarihinde Washington DC yakınlarında bir American Airlines uçağı ile bir Black Hawk helikopteri arasında meydana gelen havada çarpışmaya yol açan birçok sistemik aksaklık tespit etti ve gelecekteki trajedileri önlemek için ordunun alması gereken bir dizi adım önerdi.
- Reagan Ulusal Havalimanı’ndaki hava trafik kontrolü, ihmaller nedeniyle eleştirildi.
- Raporda, benzer riskler açısından diğer büyük şehirlerin de incelenmesi öneriliyor.
Ordu, son yirmi yıldan fazla süredir ABD topraklarında yaşanan en ölümcül uçak kazasıyla ilgili raporunu kamuoyuna açıklamamıştı, ancak geçen hafta sonu 67 kişinin hayatını kaybettiği kazayla ilgili raporu kurbanların aileleriyle paylaştı.
Aylar boyunca birçok aile, Mayıs ayında tamamlanan raporun yayınlanması için orduya günlük sosyal medya paylaşımlarıyla baskı yaptı. Associated Press, raporun bir kopyasını Perşembe günü elde etti. Ordu konuyla ilgili hemen bir açıklama yapmadı.
Eski Ordu Black Hawk pilotu Tim Lilley’nin oğlu, American Airlines uçağında birinci subay olarak görev yapıyordu ve Lilley, ordudan daha fazla ayrıntı istediğini söyledi. Rapordaki bazı bilgiler sansürlenmişti ve ordu, eksikliklerinden dolayı sorumluluğu genel olarak ordunun çeşitli birimlerine yüklemişti.
” Ordu, ailelere ve Amerikan kamuoyuna bu risklerin nasıl devam etmesine izin verildiği, bu risklerin devam etmesine izin veren kararlardan kimin sorumlu olduğu ve bunun bir daha asla yaşanmaması için neler yapılacağı konusunda tam bir hesap vermekle yükümlüdür,”
Rapor, kazadaki temel faktörleri belirledi.
Rapor büyük ölçüde Ulusal Ulaşım Emniyeti Kurulu’nun (NTSB) sonuçlarını desteklerken, sivil soruşturma daha kapsamlıydı ve NTSB üyeleri Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) yıllarca gözden kaçırdığı uyarı işaretlerine odaklandı. Ordu raporu, Reagan Ulusal Havalimanındaki kulede bulunan hava trafik kontrolörünün kazayı nasıl önleyebileceğini vurgularken, ordunun kendi başarısızlıklarını da kabul etti.
Raporda, ordunun benzer risklerin mevcut olmadığından emin olmak için helikopterlerinin faaliyet gösterdiği her büyük şehirdeki uygulamaları incelemek üzere Washington, DC’nin ötesine bakması önerildi. Bir ordu yetkilisi, Los Angeles ve Seattle-Tacoma bölgesi de dahil olmak üzere diğer şehirlerdeki helikopter uçuşlarının incelenmesinin devam ettiğini söyledi. Yetkili, durum hakkında kamuoyuna açıklama yapma yetkisi olmadığı için isminin gizli kalması şartıyla konuştu.
Raporu kaleme alan korgeneral, “çatışma yönetiminin tüm katmanlarındaki aksaklıkların bu kazaya neden olduğunu” ancak “en belirgin etkenin, helikopter mürettebatının Reagan Ulusal Havaalanı’nın alternatif pistine iniş için daire çizen 5342 sefer sayılı uçağı tespit edememesine yol açan iki arızalı telsiz iletişimi” olduğunu söyledi. Askeri pilotlar, görüş alanlarını sınırlayan ve şehrin ışıkları arasında uçağı tespit etmeyi zorlaştıran gece görüş gözlükleri takıyorlardı.
Kaza anında kullanılan kötü tasarlanmış helikopter rotası, Reagan’ın ikincil pistine iniş yapan bir helikopter ile bir uçak arasında yalnızca 23 metrelik (75 fit) dikey bir mesafe sağlıyordu ve bu da ancak helikopter nehir kıyısına yapışırsa geçerliydi. Bu, Black Hawk’ın altimetresindeki kabul edilebilir hata seviyesini telafi edecek kadar yeterli mesafe sağlamıyordu ve NTSB, helikopterin aletlerinin gösterdiğinden yaklaşık 30 metre (100 fit) daha yüksekte uçtuğunu tespit etti.
NTSB, ordunun uçuş emniyeti konusunda ilerleme kaydettiğini bildirdi.
NTSB, geçen hafta Ordu’ya gönderdiği bir mektupta, Ordu’ya yapılan sekiz tavsiyeden yedisinde kaydedilen ilerlemeden memnun olduğunu belirtti. Bu durum, NTSB’nin emniyet düzenleyicisine yapılan tavsiyelerin yaklaşık üçte birini uygulamakta başarısız olduğu için eleştirdiği FAA ile tam bir tezat oluşturuyor.
Ordu raporunda, kontrolörün helikopter mürettebatına uçağın tam olarak nerede olduğuna dair daha fazla ayrıntı vermesi ve helikopterin kendisine doğru geldiği konusunda uçağı uyarması gerektiği belirtildi. Bu kazadan beri FAA, yoğun hava sahasında görsel mesafeyi korumak için pilotlara güvenmeyi kontrolörlerden yasakladı.
Kurbanların aileleri havacılık emniyeti reformu yasa tasarısı için baskı yapıyor
Kansas’ın Wichita kentinden uçan uçaktaki yolcuların ailelerinden oluşan ana grup, raporun Kongre’nin havacılık emniyeti (uçuş) reformlarını geçirmesi ve uçakların pilotların havadaki trafiğin nerede olduğunu bilmelerine yardımcı olacak sistemlerle donatılmasını zorunlu kılması yönündeki çağrılarını güçlendirdiğini söyledi.
“Bu, herkesin anlayabileceği basit bir kavram: Uçaklar gökyüzünde birbirlerini görebilmelidir. Teknoloji kanıtlanmış durumda. Tek gereken, doğru olanı yapmak için siyasi iradedir.”
Kazayla ilgili Flight 5342’nin Aileleri grubundan yapılan açıklamada, “Yeterince bekledik. NTSB’yi bekledik. Orduyu bekledik. Her iki soruşturma da tamamlandı ve her ikisi de çarpışma önleme teknolojisinin çözümün bir parçası olması gerektiğini açıkça ortaya koyuyor. Kongrenin bekleyeceği başka bir şey kalmadı,” ifdesi yer aldı.
Temsilciler Meclisi ve Senato farklı havacılık güvenliği yasalarını onayladı, ancak milletvekilleri hâlâ Kongre’nin her iki kanadında da oylamaya sunulacak uzlaşma niteliğinde bir yasa tasarısı üzerinde çalışıyorlar.
