İş yerinde narsistik davranışlar her an ortaya çıkabilir ve rahatsız edici sonuçlar doğurabilir. Örnek olarak: Buffalo Üniversitesi İşletme Okulu’ndan yapılan yeni bir çalışma, narsistlerin iş yerindeki ekip performansına önemli ölçüde zarar verebileceğini gösterdi.
Çalışma araştırmacıları narsisizmi, “aşırı öz önem duygusu” ile diğer insanlara karşı empati eksikliğinin birleşimi olarak tanımlıyor; bu özellikler iş yerinde olumsuzluğu körükleyebilir.
Organizasyon ve insan kaynakları yardımcı doçenti ve çalışmanın baş yazarı Emily Grijalva, “Narsistler iyi şeylerin olmasını engeller. Zamanla, daha düşük narsisizm seviyeleri, ekiplerin birbirlerini tanımanın faydalarından tam olarak yararlanabilmelerini sağlar.” görüşünü dile getirdi.
Narsisizm, özellikle şirket yöneticileri arasında son derece zehirleyici olabilir. Kaliforniya Üniversitesi’nden yapılan bir çalışma, narsisist yöneticilerin -üst düzey yöneticilere kadar- kısa ve uzun vadede verdiği zararları ortaya koyuyor.
Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley’de Yönetim alanında Paul J. Cortese Seçkin Profesörü ve çalışmanın baş yazarı Jennifer Chatman, “Narsistik liderler, örgütlerin temel unsurlarını ve toplum üzerindeki etkilerini etkiler. Şirketler, hiçbir bireyin tek başına başaramayacağı bir şeyi birlikte yapabildikleri için örgütlenirler. Narsistik liderler iş birliğini baltaladığında, tanım gereği, bir örgütün etkinliğini azaltırlar.” dedi.
İşyerinde Narsisizmi Tanımlamak
İş yerinde narsistik davranışın uzun vadeli sonuçları önemli olabilir. Bu nedenle, narsistik davranışı tespit etmek ve ortadan kaldırmak her yöneticinin aklında olmalıdır. İlk görev, iş yerindeki bir narsisti nasıl tespit edeceğinizi öğrenmektir.
Denver merkezli danışmanlık firması Innovative Connections’ın CEO’su ve Korkusuz Liderlik (Tate Publishing, 2012) kitabının yazarı Laurie Cure, narsistik iş yeri davranışına işaret eden kapsamlı bir uyarı işaretleri listesi sunuyor:
*Meydan okunmaya veya sorgulanmaya isteksizlik.
*Aşırı düzeyde sadakat, övgü ve hayranlık talep etme.
*Geri bildirimi kabul etmekte ve uygulamakta zorlanma.
*Diğer insanların görüşlerini dikkate almama veya sorun çözme veya değişiklikler hakkında konuşmalara dahil etmeme.
*Kuruluştaki veya ekipteki diğerlerinin ihtiyaçlarını çok az önemseme. (Örneğin, “Çocuğunuzun maçını kaçırmanız önemli değil; iş daha önemli” demek.)
*Genellikle tek taraflı ve diğer paydaşları dahil etmeden kararlar alma.
*Kendini aşırı önemseme, hayali yetenek veya uzmanlık veya kibir gibi narsistik davranış belirtileri gösterme.
*Kendi imajına odaklanmak ve başkalarının kendi kamu imajını veya itibarını yükseltecek şekilde performans göstermesini sağlamak.
*Kontrolü sağlamak için yüksek derecede kişisel ve pozisyonel güç talep etmek ve aramak.
*Kuruluştaki güçlü oyuncular ve yüksek statülü kişilerle birlikte olabilme yeteneğini sağlamak için çok zaman ve çaba harcamak.
*İtaat ve kontrol sağlamak için korku, suçluluk, utanç, ceza ve manipülasyon kullanmak.
*Son derece rekabetçi davranış sergilemek.
*Bireylerin veya ekibin çalışmalarının kişisel olarak takdirini kazanmak.
İş yerinde narsist kişilikleri aramak bir lüks değil, bir zorunluluktur.
Oakland, Kaliforniya merkezli ve Google, NFL, Amazon ve Facebook gibi şirketlerle iş yeri kültürlerini iyileştirmek için çalışan insan kaynakları danışmanı Jeff Harry, “[Narsisizm] çok büyük bir sorun” derken, liderlik gurusu Simon Sinek, ABD Donanması SEAL’lerinin, ne kadar atletik, ne kadar cesur, ne kadar üretken olursa olsun, zehirli kişiyi asla kabul etmeyeceğini, çünkü böyle birinin var olduğu sürece takımın genel sağlığının bozulduğunu” söylüyor.
Narsisizm, değerli çalışanların da işten ayrılmasına neden olabilir.
Harry, “Bir narsistin işte istediği gibi davranmasına izin vermek, diğer çalışanlara zorbalık yapmasına, iş protokollerini görmezden gelmesine, geri bildirimleri iyi karşılamamasına ve sonunda insanların sadece o narsistin varlığında bulunmaktan bile rahatsız olduğu bir ortam yaratmasına izin vermektir. Bütün bunlar sonunda insanların işten ayrılmasına yol açar.” tespitinde bulundu.
İşyerinde Narsisizmi Ortadan Kaldırmak
Narsist bir kişilik, takımın performansını ve şirket kültürünü tehlikeye atacak kadar zehirleyici hale geldiğinde, müdahale edip sorunu ele alma zamanı gelmiştir. Bunu yaparken, yöneticinin daha fazla hasarı önlemek için şu adımları atması gerekir:
Davranışları tutarlı bir şekilde belgeleyin. Bencil çalışanlarla ilgilenirken odak noktası performans ve davranış sorunlarını ele almak olmamalı; bu nedenle bu davranışları belgelemek ve narsist çalışanları sorumlu tutmak çok önemli.
Texas Ulaştırma Bakanlığı’nda iş gücü geliştirme direktörü olan Chris Young, “Narsistler genellikle kurnazdır ve genellikle sahip olmadıkları nispeten gelişmiş sosyal becerilere sahip kişiler arasında nasıl hayatta kalacaklarını öğrenmişlerdir. Sonuç olarak, narsist çalışanlar, çok fazla dikkat çekmeden bir iyileştirme planından diğerine nasıl geçebileceklerini ve hatta kendi düşük performanslarından dikkatleri dağıtmak için birimleri ve yöneticileri birbirlerine karşı nasıl kullanabileceklerini öğrenmişlerdir. Bu nedenle, tutarlı bir şekilde uygulanan bir dokümantasyon, disiplin ve performans politikası, kuruluşunuzun politikalarının [manipülasyonunu] önler.” dedi.
Beklentiler konusunda netlik ve uzlaşma sağlayın. Narsisistik eğilimleri olan çalışanlar, iş yerinde ne kadar ileri gidebileceklerinin sınırlarını da zorlayacaklardır. Cure, “Hedeflerin nerede olduğunu bilmeniz için net beklentiler belirlemek önemlidir. “Narsistik bir çalışan her zaman hedefi değiştirecek, konuşmayı değiştirecek ve sizi yetişmek için çabalamaya bırakacaktır. Beklentileri yazın ve diğer paydaşlarla paylaşın, böylece sınırlar zorlandığında destek alabilirsiniz.” dedi.
Güçlü ve sağlıklı sınırlar belirleyin. Narsisistik davranışları önlemek için yöneticilerin sağlam sınırlar belirlemesi gerekir. Cure, “Beklentiler konusunda net iseniz, bir sonraki adım bu sınırlarda kararlı durmaktır” dedi. “Bu, özellikle belirli davranışlara müsamaha göstermemek açısından önemlidir. Hakaret, öfke patlamaları, manipülasyon, konuşmaya hakim olma asla teşvik edilmemeli veya izin verilmemelidir.” vurgusu yaptı.
Zorlu çalışanı şirket içinde farklı bir pozisyona alarak zaman kazanın. Diğer tüm düşük performans sorunlarında olduğu gibi, narsist çalışanlar için de disiplin ve işten çıkarma seçenekler arasındadır, ancak bu önlemler zaman alır. Bu arada, yöneticiler sorun çözülene kadar hızlı bir çözüm uygulayabilirler.
Young sözlerinin devamında, “Bu durum, hızlı ve kolay bir iyileştirme planı, eğitim veya bir yüzleşmeyle çözülebilecek bir şey değil,” dedi. “Bu arada, bireyi takım dinamiklerine daha az bağımlı bir role geçirmek iyi bir fikir. Liderler ayrıca, kötü performans gösteren bu sözde narsistlerden denetim sorumluluklarını kaldırmayı da düşünmelidir.” ifadelerini kullandı.
Sorunlu bir çalışan değişmeyi reddettiğinde
Narsisist bir çalışanın davranışlarını belgeledikten ve ona koçluk yaptıktan sonra, çalışan sorumluluk almayı ve davranışlarını değiştirmeyi reddederse, yöneticilerin ellerindeki tüm kozları kullanmaları gerekir.
Kanada’nın Alberta eyaletinde yaşayan duygusal zeka uzmanı ve ” Zekanın Diğer Türü: Daha Büyük Kişisel Etkinlik ve Başarı İçin Duygusal Zekanızı Artırmanın Basit Yolları ” (Amacom, 2009) kitabının yazarı Harvey Deutschendorf, “Bu noktada, yönetim narsist için net, ölçülebilir ve zaman sınırlı değişim hedefleri belirleyebilir” dedi.
“Kuruluşlarında mevcutsa danışmanlık hizmeti sunabilirler. Kişi davranışlarını değiştirmeye yönelik tüm yardım girişimlerini reddederse, kuruluş zararı en aza indirip kişiyi işten çıkarmak zorundadır.”
