Kimse rahatsız bir uçağa binmek istemez. Bunu göz önünde bulunduran NASA, gelişmekte olan “uçan taksi” endüstrisinin (kısa yolculuklar için tasarlanmış küçük dikey kalkış ve iniş uçakları) konfor ve uçma isteği arasındaki ilişkiyi anlamasına yardımcı olabilecek araştırmalar yürüttüğünü ve bu araştırmalardan elde edilecek verilerin, yolcuların kendilerini iyi hissetmelerini sağlayacak yolculukların nasıl planlanabileceğini belirlemeye yardımcı olabileceğini bildiriyor.
NASA, kendi çalışanlarını bazı türbülanslı sanal uçuşlara sokarak bu verileri toplamayı başardı. Kaliforniya, Edwards’taki NASA Armstrong Uçuş Araştırma Merkezi’nde gönüllüler, gelecekteki uçan taksilerin karşılaşabileceği ani değişiklikleri ve eğimleri deneyimlemek için sanal gerçeklik hareket simülatörüne bağlandı ve araştırmacılara bu anların bir yolcunun bakış açısından nasıl hissedildiğini gösterdi.
Bu tepkiler, NASA’ya uçak hareketlerinin uçuş sırasındaki konfor ve güveni nasıl etkilediği konusunda yeni bilgiler sağlıyor: örneğin, bazı büyük ve ani hareket türleri özellikle rahatsız edici olabiliyor.
Ekip, bu verileri kullanarak, bu ani hareketleri yolcuların uçmaya istekli olup olmamasıyla ilişkilendiren yeni modeller geliştirdi. Bu modeller, gelecekteki uçak tasarımı ve uçuş operasyonlarına rehberlik ederek, üreticilere hangi manevraların gelecekteki kullanıcılar için çok ani olacağı konusunda bilgi verebilir.
Ani ve büyük hareketler, rüzgarın şiddetli esmesi veya inişler sonucu da ortaya çıkabilir. NASA verileri, araştırmacıların hareket arttıkça yolcuların ne zaman rahatsızlık hissetmeye başlayabileceğini tahmin etmelerine olanak tanıyarak, bu durumların etkisini en aza indirgemek için uçak tasarımlarını ve operasyonlarını şekillendirmelerini sağlar.
NASA Armstrong’da bu çalışmanın baş araştırmacısı olan Curtis Hanson, “Bu ve diğer çalışmalar sayesinde, agresif uçuş hareketlerinde yolcu konforunun sınırlarını belirlemeye başlıyoruz. Uçan taksilerin nasıl uçması gerektiği konusunda tahminlerde bulunmaya başlayabiliriz, böylece çoğu yolcu deneyimi keyifli bulur ve tekrar uçmak ister; bu da hem halka hem de sektöre fayda sağlayacaktır.” dedi.
Simülatörde, her katılımcı, San Francisco şehir merkezinden Kaliforniya’daki Alcatraz Adası’na yapılan uçuşlar sırasında uçaklarının yukarı aşağı hareket etmesini, yanlara doğru eğilmesini, dönmesini veya hızla yükselip alçalmasını içeren dört farklı seviyeyi deneyimledi.
Bu hareketlerdeki orta düzeydeki değişiklikler bile bazı katılımcılar için konforu azaltırken, diğerleri daha yüksek seviyelerde bile rahat kalmaya devam etti. Katılımcılar her uçuşu beş puanlık bir ölçekte değerlendirdi ve hangi hareketlerde kendilerini rahatsız hissettiklerini belirtti.
Katılımcılara, rahatsız edici buldukları hareketlerle dolu gerçek bir uçan taksi uçuşuna binip binmeyecekleri soruldu. Yanıtları, NASA’nın önceki yolculuk kalitesi araştırmalarıyla yapılan karşılaştırmalara dayanarak, günümüz yolcularının 50 yıl önceki havayolu yolcularına göre türbülanslı hareketlere daha az toleranslı olabileceğini gösterdi.
Bu son geri bildirim, uçan taksilerde yolcu konforunu daha iyi anlamak için NASA tarafından yürütülen çok yıllık bir araştırmaya dayanmaktadır. Genel araştırma, belirli uçak hareketleri ile insanların uçuş sırasında ne kadar rahat hissettikleri arasında açık ilişkiler bulmuştur.
Bu çalışma şu anda NASA’nın Araştırma ve Teknoloji Misyon Direktörlüğü bünyesindeki Ses Altı Hızda Araç Teknolojileri ve Araçları projesi kapsamında yürütülmekte olup, kurumun gelişmiş hava hareketliliği araştırmalarına katkıda bulunmaktadır.
