Ryanair, bazı Avrupa pazarlarında, kabin görevlilerinin bir kısmının serbest çalışan olarak çalıştığı ve kendi vergi ve sosyal güvenlik primlerinden sorumlu olduğu bir çalışma modeli uyguluyor. Bu durum Polonya, Macaristan ve Çek Cumhuriyeti’nde geçerli olup, şirket bu ülkelerde çalışanlarına Uber’e benzer şekilde B2B (İşletmeden işletmeye sözleşme) sözleşmeleri teklif ediyor.
Polonya’da yeni kabin görevlileri uçuş saati başına yaklaşık 24 € brüt kazanırken, daha deneyimli kabin görevlileri 28 ile 34 € arasında kazanmaktadır. Aylık brüt kazançları 1.600 € ile 2.000 € arasında değişmekte olup, B2B sistemi kapsamında vergi, sosyal güvenlik katkıları ve muhasebeden sorumludurlar. Ayrıca uçuş içi satışlardan %10 komisyon alırlar ve stoktaki herhangi bir tutarsızlık kazançlarından düşülebilir.
Bu durum çalışma saatleri konusunda tartışmalara yol açtı. Prefente.com.un aktardığına göre, İspanyol haber sitesi El Confidencial’ın görüştüğü kabin görevlileri, tek bir vardiyada 11 saate kadar çalışabildiklerini ancak yalnızca uçuş süresine karşılık gelen altı saatlik ücret aldıklarını söylüyor. Yoğun sezonda ayda yaklaşık 100 uçuş saati biriktirebildikleri, sonbahar ve kış aylarında ise bu sayının yaklaşık 50 olduğu belirtiliyor; bu da uçuş sayısının kazançlarını doğrudan etkilediği anlamına geliyor.
Bu nedenle, model Polonya’da bir kez daha gözden geçiriliyor. Alternatif Sendika, Ağustos ayında Ryanair Sun’ı (şimdiki adıyla Buzz) soruşturması için Ulusal Çalışma Müfettişliğine başvuruda bulundu. Ayrıca, çalışanların kendileri de sadece uçuşta geçirdikleri saatler için ücret aldıklarını ve sabit bir operasyon hacminin garanti edilmediğini açıkladı.
Ancak, Buzz’ın Polonya iş portalında iş ilanları yayınlanmaya devam ediyor. Varşova, Wroclaw ve Poznan’daki mevcut host/hostes pozisyonları için ilanlarda, iş koşulları arasında açıkça B2B sözleşmesi, beş günlük çalışma ve ardından üç gün izin yer alıyor. Şirket ayrıca satışlara bağlı değişken komisyon da sunuyor ve ilan edilen pozisyon sayısında herhangi bir sınırlama bulunmuyor.
İspanya’da sözleşme modeli farklı. Kabin memurları Ryanair ile doğrudan sözleşme imzalıyor, ancak uçuş saatlerine ve uçak içi satışlara bağlı değişken bir ücret de alıyorlar. Bir şirket çalışanı, uçuşlar arasındaki bekleme sürelerinin ve gecikmelerin uçuş süresi olarak tazmin edilmediğini belirtiyor. Ücretlendirme, temel maaş ve çeşitli ödeneklerin yanı sıra uçuşlar, satışlar, eğitim kursları ve evden uzakta geçirilen gecelerle ilgili ödemeleri de içeriyor.
