Cumartesi, Mayıs 25, 2024
Ana SayfaBiliyor musunuz?49’uncu yılında, 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı kutlandı

49’uncu yılında, 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramı kutlandı

“Kıbrıs  Barış Harekatı” Cumhuriyetimizin yakın tarihindeki unutulmaz olaylardan birisi olarak tarihte yerini aldı. Türk milletini eşi benzeri olmayan bir biçimde kenetleyen, başarılı bir zafer. Harekatın gerçekleştirildiği 20 temmuz 1974 yılından bu yana 49 yıl geçmiş olan bu zafer her yıl olduğu gibi bu yıl da KKTC’de büyük bir coşkuyla kutlandı.

*

Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekatı 49’uncu yılı kutlanıyor. “Ayşe tatile çıksın” parolası ile başlayan harekat adadaki zulmü ortadan kaldırmak için gerçekleştirildi ve Kıbrıs’a huzur getirdi.

Kıbrıs harekatı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Garanti Anlaşması’nın III. maddesine dayanarak 49 yıl önce gerçekleştirildi. Dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, görüşmelerden bir sonuç alınamayınca TBMM’yi olağanüstü toplantıya çağırdı ve Kıbrıs Barış Harekatı’na karar verildi.

İKİ TOPLUM TEK DEVLET

Adada 1974 harekatına giden sürecin ilk adımları 50’li yıllarda atıldı. Rumlar, Yunanistan’a katılmak için birtakım faaliyetlere girişince Türkiye de meseleye dahil oldu. Adada iki toplumlu bir devletin kurulması için harekete geçildi.

Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin yürüttüğü görüşmeler sonucunda 1959 yılında Türk ve Rum halklarının ortak yönetecekleri bir Kıbrıs Devleti’nin kurulması kabul edildi. Varılan mutabakata göre Türkiye, Yunanistan ve İngiltere garantör ülkeler oldu. Kıbrıs’ta anayasal düzeni bozmaya yönelik herhangi bir girişimde bu üç devlete müdahale yetkisi verilmiş oluyordu.

 

EOKA SALDIRILARI VE KANLI NOEL OLAYI

Kıbrıs Devleti kuruldu ama umulan barış bir türlü gelmedi. Çünkü Rum siyasetçiler, Yunanistan’la birleşme amacından hiç vazgeçmedi. Rumların bu yolda örgütlenerek harekete geçmesi çok sürmedi. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı olarak seçilen Makarios öncülüğünde kurulan EOKA (Kıbrıs Milli Mücadele Örgütü) adlı Rum örgütü, Türklere karşı saldırılara başladı.

TÜRK JETLERİ LEFKOŞA SEMALARINDA

Bu saldırıların en kanlısı ise 1963 Aralık’ta düzenlendi. Saldırı, tarihe ‘Kanlı Noel’ adıyla geçecek kadar vahşiydi. Yüzlerce Türk bir gecede katledildi. Olaylara Türkiye kayıtsız kalmadı. Türk savaş uçakları, Lefkoşa üzerinde uçarak Rumlara ilk mesajı verdi.

Adada artan karmaşa üzerine Birleşmiş Milletler devreye girerek kontrolü sağlamaya çalıştı. BM’in müdahalesine rağmen Rumlar, saldırılarına devam etti. Garantör devletlerden biri olan İngiltere ise herhangi bir müdahalede bulunmadı.

ABD, TÜRKİYE’Yİ TEHDİT EDİYOR

Saldırıların artması üzerine Türkiye müdahale hazırlığına başladı. 1964’te İnönü hükümeti, TBMM’den Kıbrıs’a müdahale yetkisi aldı. Hükümet, 7 Haziran’da adaya müdahale edeceğini duyurdu. Ancak ABD devreye girmekte gecikmedi. ABD Başkanı Lyndon Baines Johnson, 5 Haziran’da İsmet İnönü’ye mektup yazdı. Tarihe ‘Johnson Mektubu’ olarak geçen mesajda Türkiye’den harekattan vazgeçmesi istendi. ABD’den gelen açık tehdit üzerine Kıbrıs’a müdahale planı rafa kaldırıldı.

KATLİAMLAR YENİDEN BAŞLADI

Harekattan vazgeçilmesiyle EOKA’nın faaliyetleri daha da cüretkar oldu. Özellikle 1967’den itibaren Türklere karşı olan baskı gitgide artırıldı. Katliamlar yeniden başladı. Zorunlu göçlerle Türk halkı Ada’nın yüzde 3’lük kısmına sıkıştırıldı. 1974’te Yunanistan, adanını ilhakı için harekete geçmesi Türkiye için bardağı taşıran son damla oldu.

 

TÜRK ORDUSU KIBRIS’TA

20 Temmuz 1974 sabahı saat 06.05’te Türkiye, Kıbrıs Barış Harekatı’nı başlattı. Harekat kapsamında Türk paraşütçüler, sabahın erken saatlerinde Kıbrıs semalarında göründü. Türk ordusu Lefkoşa civarına havadan indirme, Girne civarına ise denizden çıkarma yaptı. Yaklaşık 3 bin asker harekatta görevliydi. Dünya, harekatı Başbakan Bülent Ecevit’in yaptığı tarihi açıklamayla duydu:

“Biz aslında savaş için değil barış için, yalnız Türklere değil Rumlara da barış getirmek için Ada’ya gidiyoruz.”

Harekat haberi Kıbrıslı Türkler tarafından sevinçle karşılandı. Gece boyunca süren çatışmaların ardından Türk ordusu, Rumların direnişini kırmayı başardı. Müdahale başarılı olsa da sorun tam olarak çözülemedi. Çünkü Türk köylerinde Rumların baskısı artarak sürüyordu.

“AYŞE TATİLE ÇIKSIN”

Türkiye, Kıbrıs Barış Harekatı’nı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) kararına uyarak 22 Temmuz 1974’te sona erdirdi. Yine BM Güvenlik Konseyi’nin kararına göre Türkiye, Yunanistan ve İngiltere bir araya gelerek Kıbrıs sorununun çözümü için görüşmelere başladı.

25 Temmuz 1974’te toplanan I. Cenevre Konferansı, 30 Temmuz’da imzalanan anlaşmayla son buldu. Taraflar, Kıbrıs Cumhuriyeti’nde Türk ve Rum olmak üzere iki özerk idarenin olduğunu kabul ettiler. Garantör devletlerle Türk ve Rum toplumlarının temsilcilerinin katılacağı ikinci bir konferansın yapılmasına karar verildi.

II. Cenevre Konferansı’na kadar Rum ve Yunan askerlerin Türklerin bulunduğu bölgeden çekilmeleri gerekiyordu. Ancak çekilmedikleri gibi saldırılarını da sürdürdüler. Bu olayların gölgesinde toplanan II. Cenevre Konferansı 8 Ağustos 1974’te başladı. Görüşmelerden bir sonuç çıkmayacağına kanaat getiren Türk yetkililer, harekatın yeniden başlamasına karar verdi. Dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş, derhal Ankara’yı aradı. Güneş’in telefonda karşı tarafa söylediği sözler tarihe yazıldı: Ayşe tatile çıktı.

 

ADANIN YÜZDE 35’İ ELE GEÇİRİLDİ

Ayşe, Turan Güneş’in kızıydı ama bu konuşmanın Ayşe’yle ilgisi yoktu. “Ayşe tatile çıksın” ikinci harekatı başlatacak parolaydı. Türk ordusu, ikinci harekatta kısa sürede başarıya ulaştı. Adanın neredeyse yüzde 35’lik bölümü ele geçirildi. Bölgede yaşayan Türk halkının güvenliği bu kez tamamen sağlandı.

KUZEY KIBRIS TÜRKİYE CUMHURİYETİ KURULDU

Kıbrıs Barış Harekatı’nda Türk ordusu, 498 şehit verdi. Kıbrıs Türk tarafı ise, harekatta 70’i mücahit, 270 kişiyi kaybetti. Kıbrıs Türklerinin genel olarak verdiği şehit sayısı ise 1672 olarak kayıtlara geçti.

Sonuçta harekat sayesinde Kıbrıs’ın bugünkü sınırları çizildi. 13 Şubat 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu. Rauf Denktaş, Federe Devlet ve Meclis Başkanı oldu. 15 Kasım 1983’te ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) kuruluşu dünyaya ilan edildi. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı da yine Rauf Denktaş oldu.

 

 

Facebook ile Yorum Yapın

Diğer Haberler

Uzay çöpleri 60 yıllık tarihiyle şaşırtıyor!

Uzay şimdilik henüz gizemini koruyan bir şey olsa da alçak uzay olarak kabul edilen dünya görüngesi bugün erişim alanımız dahilinde. Uydular, uzay araçları, uzay...

Bilal Sarı: Tiger Meet 2015’den Kalanlar

NATO’ya bağlı ülkelerin hava kuvvetlerine mensup “kaplan filo”lar her yıl farklı bir ülkenin ev sahipliğinde bir araya geliyorlar. 2015 yılında ev sahipliği sırası Türk...

Benzer Haberler

9 ŞUBAT SİGARAYI BIRAKMA GÜNÜ, “Hayatınız Duman Altında Kalmasın!” (video)

Dünya Sigara Bırakma Günü’nde sevdiklerin için söz ver; sigaraya SON VER!Hayatınız Duman Altında Kalmasın!Sigarayı...

Dr. Hüseyin Fazla: Atatürk Uçağa Binmiş mi? Yoksa Hiç Binmemiş mi?

Atatürk Havacı Subaylara Anlatıyor: ".... Uçağa, benim yerine bir başka ülkeden bir subay bindi....

Darüşşafaka, kurumsal derecelendirme notuyla zirvede

Türkiye'nin eğitim alanındaki ilk sivil toplum kuruluşlarından Darüşşafaka Cemiyeti, kurumsal yönetim ilkelerine uyum notunu 10...

Otel Odanızdan Alabileceğiniz 9 Şey!

Herkes bedava olanı sever, ama otel odanızdan başını belaya sokmadan ne alabileceğinizi hiç merak...

Genç bir pilotun yürek ısıtan hikayesi, ‘The Shepherd’

Iain Softley'in yönettiği ve Frederick Forsyth'in bir hikayesinden uyarlanan, şu anda Disney+'ta yayınlanan 2023...

Gezginlerden, yalnız seyahat edeceklere 6 öneri

Gezginler, tek başına seyahat etmeyi sevenlerle takip ettikleri 6 güvenlik önerisini paylaştı. "Kendinizden emin olun" ABD'li gezgin...

Darüşşafaka, “Eğitim Bizden, Yuva Sizden Bağış Kampanyası” başlattı

Bağışlarınızla Darüşşafaka'nın kampüsünü yeniden inşa ediyoruz Yakın zamanda yaşadığımız büyük depremlerde, 4 milyonun üzerinde çocuk,...

Babalar Gününüz Kutlu Olsun

Babalar gününüz kutlu olsun...https://youtu.be/i0wzFmngzBgHayatta Ben En Çok Babamı SevdimHayatta ben en çok babamı sevdim. Karaçalılar...