Federal Havacılık İdaresi (FAA), yeni bir uçuşa elverişlilik direktifinde belirtildiği üzere, Boeing 787-8, 787-9 ve 787-10 uçaklarındaki bazı ön kanatçık aktüatörlerinin değiştirilmesini zorunlu kılıyor. 8 Ekim’de yayınlanan direktif, 12 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Amaç, pilotlar tarafından fark edilmeyebilecek bu yüksek kaldırma yüzeylerinin yanlış hizalanmasını önlemektir. Kurum, Amerika Birleşik Devletleri’nde 174 uçağın etkilendiğini ve değiştirme maliyetinin 5,63 milyon dolar olduğunu tahmin ediyor.
Boeing 787: Görünmez bir kokpit arızası
FAA, Dreamliner filosunun bir bölümü için izleme sisteminden donanımsal bir düzeltmeye geçiyor. AD 2026-20-10 olarak referans gösterilen yeni Uçuşa Elverişlilik Direktifi, etkilenen uçaklarda yeni önlemler uygulanana kadar gereksinimlerini korurken, AD 2019-20-07’nin yerini alıyor. Bu direktif, 787’nin üç versiyonunun tamamı için geçerli olmakla birlikte, yalnızca düzenleyici metnin atıfta bulunduğu Boeing teknik bülteninde tanımlanan uçaklar için geçerlidir. Sorunun özünde, kanadın ön tarafında bulunan dış kenar kanatçıkları (slatlar) yer alıyor. Bu cihazlar, özellikle kalkış ve iniş sırasında düşük hızlarda kaldırma kuvvetini korumaya yardımcı olur. Belirlenen risk yalnızca mekanizmalarının arızasından kaynaklanmıyor: Kanatçıklar, kokpitte bir uyarıyı tetiklemeksizin komut edilenden farklı bir konumda olabilir.
FAA, kılavuzunda böyle bir durumun “yetersiz kaldırma kuvvetine yol açarak uçuşa devam etmeyi ve güvenli bir şekilde inmeyi imkansız hale getirebileceğini” açıklıyor.
Ön kenar çıtalarıyla ilgili bir sorun 2019’dan beri izleniyor
Bu değişiklik, yedi yıl önce başlayan bir davanın parçası. 2019’da FAA, taksi sırasında beş adet dış kanatçık aktüatörünün arızalandığını bildirdi. Bu arızalar, komut edilen ve gerçek kanatçık pozisyonları arasında bir tutarsızlığa yol açtı ve bildirilen vakalarda kokpitte bir uyarıya neden oldu. 787’nin yüksek kaldırma sisteminin daha sonraki incelemesi, başka bir olasılığı ortaya çıkardı: mürettebata herhangi bir bildirimde bulunulmadan yanlış konumlandırma. Bu ayrım çok önemlidir. İlk olaylar tespit edilmişti; düzenleyici önlem ayrıca pilotlar için görünmez kalabilecek bir senaryoyu da ele alıyordu.
2019 yönergesi, tekrarlanan operasyonel kontrolleri, sonuçlara dayalı düzeltici eylemleri ve işletme ve bakım belgelerinde değişiklikleri zorunlu kılıyordu. FAA, bu önlemleri Boeing tarafından geliştirilen bir değişikliğe kadar geçici bir çözüm olarak sunmuştu. Yeni yönerge ise, kapsamı dahilindeki uçaklar için bu donanım düzeltmesini zorunlu hale getiriyor.
Dondurucu soğuklar: Kısıtlamalar ikinci bir duyuruya kadar yürürlükte kalacaktır.
Bu arada, operatörler önceki gerekliliklere uymaya devam etmelidir. Bunlar arasında buzlanma koşullarında inişten sonra flapların geri çekilmesine ilişkin bir kısıtlama ve yüzey hareketini engelleyebilecek buz, kar veya sulu karın bulunmadığını doğrulamak için bir bakım prosedürü yer alıyor. Prosedür, işi tamamlamadan önce kirleticilerin uzaklaştırılmasını ve slat çalışmasının kontrol edilmesini içerir. Boeing’in talebi üzerine, FAA yeni kuralın özetinde bu kısıtlamanın “iniş sonrası” aşama için geçerli olduğunu açıklığa kavuşturmuştur. Bu nedenle, uçak buzlanma koşullarıyla karşılaştığında uçuş sırasında flapların geri çekilmesine yönelik genel bir yasak olarak yorumlanmamalıdır.
Bu yeni uygulamaların hayata geçirilmesi, her bir modifiye edilmiş uçak için yönergede belirtilen önceki gereklilikleri sona erdirir: tekrarlayan kontroller, uçuş kılavuzundaki sınırlamalar ve ilgili bakım prosedürleri. Bununla birlikte, metin, operatörün filosundaki etkilenen tüm uçaklar uyumlu hale getirildikten sonra ilgili belge değişikliklerinin geri çekilebileceğini belirtmektedir.
Boeing 787 başına tahmini maliyet 32.375 dolar
FAA, uçak başına değiştirme maliyetini 32.375 dolar olarak tahmin ediyor: 31.610 dolar parça ve saatte 85 dolar değerinde dokuz saatlik işçilik, toplamda 765 dolar işçilik maliyeti. Tahminden etkilenen 174 ABD tescilli uçak için bu tutar tam olarak 5.633.250 dolara ulaşıyor. Bu rakam, toplam uyumluluk maliyetlerini değil, aktüatörlerin değiştirme maliyetini temsil ediyor.
Kurum, operasyonel kontrollerin sürdürülmesinin maliyetini uçak başına kontrol başına 680 dolar, uçuş kılavuzu revizyonlarının maliyetini ise uçak başına 85 dolar olarak ayrı ayrı tahmin etmektedir. Bu iki kalem, tamamen yeni gereksinimler değil, 2019 yönergesinden miras kalan yükümlülüklere karşılık gelmektedir. Yeni bakım programı revizyonu ise, 90 saatlik çalışma esasına göre hesaplandığında, operatör başına ortalama 7.650 dolarlık bir maliyeti temsil etmektedir. FAA tarafından bildirilen üretici bilgilerine göre, bu masrafların tamamı veya bir kısmı garanti kapsamında karşılanabilir.
