Çin’in büyük havayolu şirketleri, yaz seyahat sezonuna oldukça karamsar bir görünümle giriyor. Air China, China Eastern Airlines ve China Southern Airlines, yılın ilk yarısında büyük kayıplar yaşayacakları konusunda uyarıda bulunurken, zayıf talep, üç şirketin de sektörün en yoğun aylarında artan yakıt maliyetlerini karşılayıp karşılayamayacağı konusunda şüpheler uyandırıyor.
Air China, China Eastern Airlines ve China Southern Airlines, yılın ilk yarısı için toplamda 9 milyar yuan’a (yaklaşık 1,16 milyar euro) kadar net zarar beklediklerini açıkladı. Bu, Çin Yeni Yılı tatili dönemindeki güçlü talep sayesinde elde edilen ilk çeyrekteki toplam kârın önemli bir tersine dönüşünü temsil ediyor .
Bu kayıplar, Çinli havayollarının karşı karşıya kaldığı ikilemi ortaya koyuyor: Artan yakıt maliyetlerini dengelemek için bilet fiyatlarını yükseltirlerse, zaten zayıf olan talebi daha da düşürme riskiyle karşı karşıya kalırlar. Tersine, fiyatları düşük tutarlarsa, ek maliyetleri kendileri karşılamak zorunda kalacaklardır.
HSBC’nin küresel ulaşım ve lojistik analizi başkanı Parash Jain, daha yavaş ekonomik büyüme ışığında “negatif bir servet etkisi”nin Çinli tüketicilerin seyahat davranışlarını değiştirdiğini ve bilet fiyatlarındaki herhangi bir artışın talep düşüşü riskini taşıdığını söyledi.
Belirsiz yakıt maliyetleri yükü daha da artırıyor.
HSBC analistleri, Çin’in en büyük üç havayolu şirketinin yılın tamamı için toplamda yaklaşık 16,8 milyar yuan zarar açıklamasını bekliyor. Piyasa beklentisi ise daha önce toplamda 1,3 milyar yuan kar elde edilmesi yönündeydi.
Air China, yaptığı basın açıklamasında yüksek yakıt fiyatlarının havayollarının kar marjlarını “önemli ölçüde düşürdüğünü” belirtti.
Birçok Asyalı rakibinin aksine, Çin havayolları yakıt ihtiyaçlarını neredeyse hiç riskten koruma altına almıyor ve bu nedenle İran çatışmasından kaynaklanan petrol fiyatlarındaki artışa daha fazla maruz kalıyorlar . Gazyağı fiyatları ikinci çeyrekteki zirve noktasından bu yana düşmüş olsa da, çatışmadan önceki seviyenin yaklaşık yüzde 50 üzerinde kalmaya devam ediyor.
Bank of America analistleri yaptıkları açıklamada, “Gazyağı fiyatlarının ancak yavaş yavaş normalleşmesi muhtemel olduğundan, zayıf talep yaklaşan yaz yoğun sezonu için en önemli risk olmaya devam ediyor” dedi.
Düşük talep yaz sezonunu yavaşlatıyor
Üçüncü çeyrek, geleneksel olarak Çin havayolları için yılın en karlı dönemidir. Ancak analiz firması FlightMaster, Çin havayollarının yurt içi ve yurt dışı uçuşlarındaki yolcu sayısının Temmuz ve Ağustos aylarında bir önceki yıla göre %3,6 azalarak 142 milyona düşmesini bekliyor; bu, 2022’den bu yana en yoğun sezonda yaşanan ilk düşüş olacak.
Flight Master’ın verilerine göre, 1-14 Temmuz tarihleri arasında günlük uçuş sayısı bir önceki yıla göre %2,2 azaldı. Yurtiçi uçuşlarda %1,8, yurtdışı uçuşlarda ise %3,6’lık bir düşüş yaşandı. Ortalama ekonomi sınıfı bilet fiyatı 831 yuan oldu; bu da bir önceki yıla göre %1,2, 2019 seviyesine göre ise %6,1 daha düşük.
Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’ne (IATA) göre, Çin’de iç hat yolcu talebi Mayıs ayında bir önceki yıla göre yüzde 6,2 oranında azaldı. Bu, dünya genelindeki büyük iç hat pazarları arasında en zayıf performans olup, Çin’de pandemiden bu yana Çin Yeni Yılı’nın ertelenmesinden kaynaklanmayan ilk aylık düşüş oldu.
Üç büyük havayolu şirketi gelirlerinin yaklaşık yüzde 30’unu uluslararası rotalardan elde ediyor. İran çatışmasının başlamasından bu yana, yolcuların Ortadoğu’daki sınırlı operasyonlara sahip merkezlerden kaçınmasıyla Avrupa rotalarına olan talepte artış görüldü. Ancak FlightMaster verilerine göre, Körfez havayolları hizmetlerini yeniden başlatıp daha düşük fiyatlar sunmaya başladıkça bu kazanımlar azalıyor.
