Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Emerton ile iş birliği içinde, 24 Haziran’da, yeni nesil tek koridorlu uçak motorlarının, özellikle CFM LEAP motorları ve Pratt & Whitney Geared Turbofan (GTF) motorlarının bakım, onarım ve revizyonunda (MRO) yaşanan darboğazları inceleyen yeni bir rapor yayınladı.
“Tek Koridorlu Uçak Motorları Bakım ve Onarımı: Tedarik Zinciri Zorluklarını Ele Almak İçin Stratejik Kaldıraçlar” başlıklı çalışma, motor dayanıklılığı sorunlarının, yedek parça kıtlığının, yedek motorların sınırlı bulunabilirliğinin ve satış sonrası pazara erişimin kısıtlı olmasının havayolu operasyonlarını nasıl aksattığını vurguluyor. Bu baskılar, uçaklarda motorların çalışma süresinin azalması, motorların atölyelere daha sık götürülmesi ve havayolları için daha karmaşık bakım planlaması gibi maliyetli operasyonel zorluklar yaratıyor.
Pratt & Whitney GTF motorlarıyla donatılmış uçaklardan yerde bekletilenlerin sayısı Mart 2025’te zirveye ulaşarak 648 uçağa, yani GTF filosunun %28’ine ulaştı. Bu uçaklar motor atölyelerine gönderilmeyi, motor değişimini veya parça teminini bekliyordu.
Etkilenen havayolu şirketleri, eski uçakları bünyelerinde tutmak, kiralama sözleşmelerini uzatmak veya ek uçak kiralamak ve kapasiteyi ayarlamak da dahil olmak üzere filo planlarını uyarlamak zorunda kaldılar.
Yeni nesil tek koridorlu uçak filolarının genişlemesiyle birlikte bu zorluğun da artması bekleniyor. 2024 yılında tek koridorlu uçaklar için motor teslimatları toplam 2.000 adet (800 GTF ve 1.200 LEAP) oldu. 2030 ile 2040 yılları arasında teslimatların yılda yaklaşık 3.700 adet (1.200 GTF ve 2.500 LEAP) civarında istikrar kazanması bekleniyor.
Teslimatlardaki bu ivme, bakım talebini önemli ölçüde artıracaktır. Yıllık atölye ziyaretlerinin LEAP motorları için 2025’te yaklaşık 600-800’den 2040’a kadar 5.000’in üzerine, GTF motorları için ise 1.000’den 2.000’in üzerine çıkması bekleniyor.
IATA Genel Direktörü Willie Walsh, “Motor bakım ve onarımındaki darboğazlar havayolu operasyonlarını aksatıyor. Önemli değişiklikler yapılmadığı takdirde, yeni nesil tek koridorlu uçak filosu büyüdükçe bu durum daha da kötüleşecektir. Üreticiler ek kapasiteye yatırım yapıyor, ancak kapasite tek başına yeterli olmayacak. Havayollarının yedek parçalara daha iyi erişime, daha fazla onaylı onarım seçeneğine, bakım ve onarım kapasitesine adil erişime ve satış sonrası pazarda daha fazla rekabete ihtiyacı var. Mevcut aksaklığı gidermek acil öncelik. Ancak uzun vadeli dayanıklılık, daha şeffaf, rekabetçi ve işbirlikçi bir satış sonrası pazara bağlı olacaktır. Uçak ve motor üreticileri arasındaki iş modellerinin yeniden gözden geçirilmesi, tüm uçak yaşam döngüsü boyunca operasyonel dayanıklılığı daha iyi desteklemeleri açısından çok önemlidir. Amaç, motorları daha hızlı bir şekilde kanatlara geri döndürmek, önlenebilir aksaklıkları azaltmak ve gelecekteki filo büyümesinin havayollarının ihtiyaç duyduğu bakım, onarım ve revizyon kapasitesi ve pazar erişimiyle desteklenmesini sağlamaktır.” dedi.
Raporun tamamını (PDF formatında) okumak için buraya tıklayın
