Ulusal Ulaşım Emniyeti Kurulu (NTSB), Florida’nın Greenacres kentinde meydana gelen Learjet 60 kazasına ilişkin araştırmada önemli bir ön bulguyu açıkladı.
1.NTSB’nin kritik bulguları
– Uçuş sırasında yapısal parçalanma ihtimali
– Uzmanların elinde, uçağın yere çarpmadan önce parçalanmaya başladığına dair kanıtlar bulunmaktadır.
– NTSB, uçağa ait parçaların ana kaza mahallinden bir miktar uzakta bulunabileceğini öngörüyor.
– NTSB; yatay stabilize, dikey stabilize, kontrol yüzeyleri veya diğer yapısal bileşenlerin uçuş sırasında yerinden kopup kopmadığını henüz doğrulamadı.
2. Olumsuz hava koşulları ve buzlanma
– Hava koşulları, soruşturmanın ana odak noktalarından birini oluşturuyor.
– Uçak yaklaşık 35.000 feet (yaklaşık 10.600 metre) irtifada seyir halindeydi.
– Mürettebat, “yönetilebilir” düzeyde hafif, şeffaf buzlanma (clear icing) bildirdi.
– Orta şiddette türbülans rapor edildi.
– Mürettebat, düz uçuş seviyesinde uçulurken yaklaşık 700 feet’lik (yaklaşık 213 metre) irtifa sapmaları yaşadı.
– Uçak daha sonra yağışlı hava koşullarıyla karşılaştı.
– Mürettebat, 37.000 feet (yaklaşık 11.280 metre) irtifaya tırmanmak için izin istedi.
3. Aşırı hızlı alçalma
– Uçak, felaketle sonuçlanan bir irtifa kaybı yaşadı.
– Bildirilen olaylar dizisi şunları içeriyor:
– Beklenmedik bir alçalmaya dair ilk bildirim.
– “Mayday” acil durum çağrısı.
– Dakikada yaklaşık 10.000 feet (yaklaşık 3.000 metre) olarak bildirilen alçalma hızı.
– Ardından gelen, aşırı hız (overspeed) durumuna dair bildirim ve dakikada yaklaşık 20.000 feet’e (yaklaşık 6.100 metre) ulaşan alçalma hızı.
4. Kokpit ses kayıt cihazı
– NTSB’nin bilgilendirmesine göre, uçakta başlangıçta bir kokpit ses kayıt cihazı bulunuyordu.
– Uzmanlar, kaza anında cihazın uçakta hâlâ takılı olup olmadığını araştırıyor.
– Kayıt cihazının bulunması, mürettebat arasındaki iletişim ve kokpit içinde yaşanan olaylar hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.
– Cihazın bulunması ve incelenmesi süreci henüz tamamlanmadı.
5. Henüz belirlenemeyen hususlar
NTSB henüz şunları tespit edemedi:
– Buzlanmanın kazaya neden olup olmadığını.
– Türbülansın yapısal bir bozulmaya yol açıp açmadığını.
– Uçağın kuyruk kısmının uçuş sırasında gövdeden ayrılıp ayrılmadığını.
– Bir fırtınanın kazadan doğrudan sorumlu olup olmadığını. – Acil durumun mekanik bir arızadan kaynaklandığı.
– Hava aracının önce yapısal bir arıza yaşayıp ardından kontrol kaybına mı uğradığı, yoksa başka bir olaylar dizisinin mi gerçekleştiği.
İlk yazımda da belirttiğim gibi eldeki kısıtlı bilgilerle kaza nedenlerini açıklamak bugün için sadece spekülasyon yol açar. Ortaya konan varsayımlardan doğrular da olabilecektir. Kaza araştırmalarında doğru olan verilere dayalı sonuçların paylaşılmasıdır. Kazanın üzerinden 4 gün geçti sosyal medyada ve medyada ATC-Pilot konuşmaları dahil birçok bilgi paylaşıldı. Bu bilgiler esas alınarak birtakım çıkarımların yapılması normaldir.
Her uçak tipine bağlı olarak karşılaşılan acil durumlarda (yatay stabilize buzlanması vb) uçakların uçuş el kitabının acil durum uygulamaları yol gösterici kaynaktır. Uçakta FDR ve CVR bilgilerine eksiksiz ulaşılabilirse yaşanan kazanın nedenlerine ulaşılabilecektir.
Bizler de resmi açıklamalara bağlı kalarak kazaya ilişkin bilgi paylaşımı yapmaya gayret göstereceğiz. Yaklaşık 1 ay içinde Ön Raporun yayınlanmasını ümit ediyoruz.
Emniyetli Uçuşlar Dileriz
Eyup Turşucu
Kaptan Pilot (E)
Kaza Araştırma Uzmanı
