Airbus, halihazırda tek koridorlu C919 uçağıyla A320 ailesiyle rekabet eden ve C929 ile geniş gövdeli uçak pazarına girmeye hazırlanan Çinli uçak üreticisi Comac’ın hedeflerini yakından takip ediyor. Avrupalı uçak üreticisi teknolojik liderliğini korumayı amaçlarken, A320’nin halefini 2030 civarında piyasaya sürmeyi ve bir sonraki on yılın sonunda hizmete sokmayı hedefliyor.
Rekabet artık tartışmaların merkezinde yer alıyor.
Comac’ın büyümesi, Airbus’ın stratejisinde giderek daha önemli bir rol oynuyor. Avrupa uçak üreticisinin ticari uçaklardan sorumlu başkanı Lars Wagner, geçen haftaü Toulouse’da düzenlenen basın toplantısında, ” Çin’deki rekabetten bahsetmediğimiz neredeyse bir hafta bile geçmiyor ” diyerek, Çin’de kullanılan endüstriyel ve teknolojik kaynaklara dikkat çekti. ” Yeşil hidrojen, üretim, robotik ve otomasyona büyük yatırımlar yapıyorlar,” ifadelerini kullandı. Ona göre, Çinli üreticiler ayrıca Airbus A320 ve Boeing 737 ile rekabet etmesi planlanan Comac’ın tek koridorlu uçağı C919’da Batı menşeli bileşenlerin oranını azaltmaya başladı.
Bu güç artışını lider konumuna yönelik acil bir tehdit olarak görmeyen Wagner, ” Aşırı endişeli olduğumu söyleyemem, ancak olanları gözlemliyoruz ve bir numarada kalmak istiyoruz ” diyor ama gerçekte durum böyle mi? Comac’ın özellikle Asya ve Afrika pazarında sıkı rakip olacaklarına kesin gözüyle bakılırken. Hava taşımacılığındaki büyümenin, kendi uçaklarını üretebilen ve satabilen yeni oyuncular için de alan yarattığına inanıyor.
C919 yolu açtı, C929 ise hedefleri genişletiyor.
Comac, C919 ile tek koridorlu uçak segmentinde A320 ve 737 aileleriyle rekabet ederek yerini sağlamlaştırdı. Ancak Çinli üretici, ürün yelpazesini kısa ve orta mesafeli rotalarla sınırlamayı düşünmüyor. Geliştirme aşamasında olan C929 programı, Airbus A330neo ve Boeing 787’ye rakip olacak uzun menzilli, çift koridorlu bir jet uçağı sunmasına olanak tanıyacak.
Çin ulusal havayolu şirketi Air China, Kasım 2024’te Zhuhai Havacılık Fuarı’nda C929’un ilk müşterisi olarak belirlendi. Geniş gövdeli uçak, 280 yolcu kapasitesi ve 12.000 kilometre menziliyle tanıtıldı. Ancak bu özellikler geçici niteliktedir: uçak hala geliştirme aşamasındadır ve hizmete giriş takvimi veya nihai motor seçimi henüz açıklanmamıştır.
Çin-Rus ortak yapımı CR929 projesinden doğan geniş gövdeli bir uçak.
C929, Comac ve Rus UAC grubu arasındaki iş birliğinden ortaya çıktı. İki ortak, o zamanlar CR929 olarak adlandırılan geniş gövdeli bir uçak geliştirmek için CRAIC ortak girişimini kurdu. Proje, Rusya’nın geliştirme ortaklığından çekilmesinin ardından 2023 yılında yeniden düzenlendi ve C929 olarak yeniden adlandırıldı.
Rus havacılık endüstrisini hedef alan Batı yaptırımları, özellikle tedarikçi ve motor seçimi konusunda bu işbirliğini zorlaştırdı. Ortaklığın sona ermesi, Rus PD-35 motorunun kullanım olasılığını da sorgulattı. Bu nedenle, itme sisteminin tanımlanması, Çin programı için en önemli endüstriyel zorluklardan biridir.
Comac için C929, C919 ve eski adıyla ARJ21 olan C909 bölgesel jetinin ötesine geçerek ürün yelpazesini genişletmeyi amaçlıyor. Çinli uçak üreticisi böylece Airbus ve Boeing ile tek bir modelle rekabet etmek yerine, hava taşımacılığının çeşitli segmentlerini kapsamayı hedefliyor.
