Havacılık sektöründe son yıllarda birçok işlem gerçekleşti, ancak iki ABD fonunun EasyJet Plc için verdiği mücadele, istikrarsız ve düşük kar marjlı havayolu sektörünün nadiren finansal talipler çektiği göz önüne alındığında dikkat çekiyor.
Cuma günü, İngiliz düşük maliyetli havayolu şirketi, Apollo Global Management Inc.’den sürpriz bir şekilde 5,7 milyar sterlin (7,6 milyar ABD doları) tutarında bir karşı teklif aldı. Bu teklif, bir ay süren ve birden fazla iyileştirilmiş teklifin ardından havayolunun yönetim kuruluyla geçici bir anlaşmaya varan Castlelake LP’nin 5,5 milyar sterlinlik rakip teklifini geride bıraktı.
Apollo’nun bu hamlesi, birdenbire iki ABD yatırım fonunu, düşük maliyetli uçuş sektörünün öncüsü olan bu şirketin peşine düşürdü. EasyJet, bölgesel rakibi Ryanair Holdings Plc kadar sade olmamakla övünse de, özel sermaye şirketlerinin hedef aldığı şirketlerde genellikle kesmeyi sevdiği gereksiz harcamalar ve kurumsal verimsizlikler neredeyse hiç yok.
Bunun yerine Apollo, niyetlerini açıklarken son derece nazik davrandı, EasyJet’in yönetimini övdü ve halka açık bir şirketin dikkatinden uzak, sessizce operasyonları iyileştirmenin avantajlarını vurguladı.
Castlelake’in teklifinin başından beri fırsatçı, kısa vadeli bir güdüyle yapıldığı şüphesi vardı; havayolu şirketinin yönetim kurulu, fonun hisse senetlerinin düşüşte olduğu bir dönemde devreye girerek havayolunu ucuza aldığını iddia etmişti.
Havayolu varlıkları
Hem Apollo hem de Castlelake, havayolu varlıklarının yönetimi konusunda oldukça deneyimli. Castlelake, uçak kiralama işlemlerini finanse etmiş ve daha önce Air France-KLM’nin İskandinav havayolu şirketi SAS’ı devralmasında ortak yatırımcı olarak yer almıştır.
Apollo, New York, Dublin ve Singapur’da faaliyet gösteren bir kiralama, yönetim ve finans şirketini de içeren bir uçak ve havacılık finansmanı işletmesi yürütmektedir. Ayrıca Sun Country Airlines Holdings Inc, Aeromexico ve dünyanın en büyük hava kargo operatörlerinden biri olan Atlas Air Worldwide Holdings Inc’e yatırım yapmıştır.
Apollo, iflas ilan eden birçok zor durumdaki havayolu şirketini yeniden yapılandırmada başarılı oldu. ABD merkezli firma, pandemi sonrasında Aeromexico’yu satın aldı ve havayolu şirketi 2023’ten beri karlı durumda. Minnesota merkezli Sun Country’nin değeri, Apollo’nun şirketi satın almasının ve birinci sınıf koltuklar ve ücretsiz el bagajı gibi premium özelliklerini kaldırmasının ardından üç yıl içinde hızla arttı.
Ancak EasyJet, yeni sahibini jeopolitik dalgalanmalara ve değişken tüketicilere karşı hızla hassas bir sektörün kaprislerine maruz bırakacak. Havayolları genellikle düşük kar marjlarıyla çalışır ve EasyJet ve Ryanair gibi şirketler, operasyonlardan son kuruşuna kadar kar elde etme modelini mükemmelleştirmişlerdir; bu da özel sermaye şirketlerinin genellikle yaptığı iyileştirmelerin en belirgin özelliği olan operasyonel iyileştirmeler için alanı sınırlamakta.
Lazard Inc.’in endüstriyel grubunda genel müdür olan Paolo Battaglia, “Neredeyse her on yılda bir beklenmedik bir şok yaşanıyor. Bu durum, özellikle finansal kaldıraç da işin içine girdiğinde, satın alma şirketleri için havayolu riskini üstlenmeyi zorlaştırıyor. İkinci engel ise sermaye yoğunluğu: Filo yenileme, bir satın alma yapısının borç servisi için ihtiyaç duyacağı serbest nakit akışının büyük bir kısmını tüketme eğilimindedir.” dedi.
Bloomberg tarafından derlenen verilere göre, özel sermaye yatırımcıları son 20 yılda havayolu şirketlerini hedef alan 8 milyar dolarlık işlem açıkladı. Veriler, bu rakamın aynı dönemde daha geniş ulaşım ve lojistik sektöründeki harcamalarının yalnızca %2’sini temsil ettiğini gösteriyor.
Havayolu şirketleri ayrıca düzenlemelerin ağırlığı, pahalı varlıklar, greve meyilli çalışanlar (her alıcının bunlarla uğraşması gerekir), bölgeye dağılmış mürettebat ve uçak üsleri, sürekli onarım veya yükseltmeye ihtiyaç duyan jetler, pahalı iniş izinleri ve uçuş hakları gibi sorunlarla da birlikte gelir. Bunlara, yolcuları caydıran dalgalanan yakıt fiyatları, salgın hastalıklar ve bölgesel savaşlar riskini de eklediğinizde, sektör hızla yükselişten düşüşe geçebilir.
Bloomberg Intelligence analisti Conroy Gaynor, “Jeopolitik gelişmeler, havayolu şirketlerinin düşük kar marjı performansı ve yoğun Avrupa rekabeti rol oynamış olsa da, özel sermayenin değer yaratmanın yollarını düşünmesi şaşırtıcı değil.Pandemiden sonra seyahatlerin tamamen yeniden başlamasından bu yana, özellikle temel varlıklar ve sipariş defteri dikkate alındığında, EasyJet genellikle önemli bir iskonto ile işlem gördü.” vurgusunda bulundu.
Sektörde gerçekleşen büyük anlaşmalar genellikle diğer havayolu şirketlerini de içermiştir. Avrupa’da, üç büyük grup – IAG SA, Deutsche Lufthansa AG ve Air France-KL – bölgesel birleşmenin sonucudur. Lufthansa son olarak İtalya’nın ITS şirketini satın aldı ve birçok havayolu şirketi şu anda Portekiz’in TAP şirketini, kalan son büyük varlıklarından biri olarak ele geçirmek için girişimlerde bulunuyor.
ABD’de, United Airlines Holdings Inc., American Airlines Group Inc.’i satın alma girişiminde cesur bir adım attı, ancak bu plan siyasi direniş nedeniyle hızla başarısız oldu. Değer zincirinin en alt ucunda ise Spirit Airlines, jet yakıtı fiyatlarındaki artışın kaldırılamayacak kadar yüksek olması nedeniyle bu yılın başlarında faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı.
Jefferies kıdemli analisti Sheila Kahyaoğlu, iki ABD fonunun Avrupa’ya girmesinin sadece düzenleyici karmaşıklık yaratmakla kalmadığını (Avrupa havayolu şirketlerinin çoğunluk hissesinin bir ABD kuruluşuna ait olması mümkün değil), aynı zamanda iki bölgenin sektörün farklı bölümlerine nasıl öncelik verdiğini de gösterdiğini söyledi.
Kahyaoğlu, Cuma günü Bloomberg Television’a verdiği röportajda, “Avrupa havayolu pazarı aslında düşük maliyetli havayollarına oldukça hevesli ve bu havayolları gerçekten iyi performans gösteriyor. ABD’de ise her şey premium, köklü ağ havayollarıyla ilgili. Farklı pazarlarda gördüğümüz bu ilginç ayrışma dikkat çekici.” açıklmasında bulundu.
