Seattle’daki bir federal mahkemede yakından takip edilen bir dava başlarken, LOT Polish Airlines, Boeing’i 2016 yılındaki satış kampanyası sırasında 737 MAX uçağıyla ilgili kritik güvenlik endişelerini gizlemekle suçladı.
LOT, Boeing’in 737 MAX’in (MCAS) adı verilen uçuş kontrol yazılımının emniyeti konusunda hem havayollarını hem de düzenleyici kurumları yanılttığını iddia ediyor. Bu yazılım daha sonra Lion Air’in JT610 ve Ethiopian Airlines’ın ET302 sefer sayılı uçaklarının düşmesiyle ilişkilendirildi ve bu kazalarda toplamda 346 kişi hayatını kaybetti.
LOT’un avukatlarına göre, Boeing, önceki 737 modellerinden geçiş yapan pilotlar için maliyetli simülatör eğitim gereksinimlerinden kaçınmak amacıyla MCAS’ın önemini kasıtlı olarak küçümsedi. Havayolu şirketi, pilotların yeniden eğitiminin minimum düzeyde tutulacağına dair bu vaadin, mali olarak toparlanmaya çalışırken 15 adet MAX uçağı kiralama kararında önemli bir faktör olduğunu söylüyor.
LOT, 2019’da 737 MAX filosunun dünya çapında yere indirilmesinin büyük mali zarara ve gelir kaybına yol açtığını iddia ediyor. Havayolu şirketi 2021’de Boeing’e dava açtı ve uzlaşma görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından şimdi de mahkeme yoluyla tazminat talep ediyor.
Boeing, LOT’un bugün hala 737 MAX uçaklarını kullandığını ve bunun da dolandırıcılık iddialarını çürüttüğünü savunarak iddiaları reddetti. Üretici ayrıca, MCAS’ta yapılan kapsamlı tasarım değişiklikleri ve ek pilot eğitim gereksinimlerinin ardından düzenleyici kurumların uçağın tekrar hizmete girmesine izin verdiğini de belirtti.
Bu dava önemli çünkü LOT, 737 MAX kriziyle bağlantılı kayıplar nedeniyle Boeing’i mahkemeye veren ilk havayolu şirketi. Boeing daha önce kaza kurbanlarının ailelerine milyarlarca dolar tazminat ödemiş ve uçuşların durdurulmasından etkilenen havayolu şirketlerine gizli anlaşmalar yapmıştı.
Şirketin avukatı Anthony Battista, “Bu dava, Boeing’in yalanları ve aldatmacaları ile yol açtığı yıkıcı mali zararla ilgili” dedi.
Bu sistem, 346 kişinin hayatını kaybettiği Ekim 2018 ve Mart 2019 kazalarının ardından inceleme altına alındı. İlk kazadan sonra üretici, uçağın güvenli olduğunu kamuoyuna açıkladı ve LOT gibi havayollarına da aynı mesajı iletti. Hatta, ikinci kazadan sonra dünya çapındaki havacılık otoriteleri tarafından geçici olarak yere indirilmesi emredilene kadar model çalışmaya devam etti.
Tüm bunlara rağmen, Polonyalı şirket mahkemede pilotlar için sorunsuz bir geçiş vaadinin anlaşmanın sonuçlanmasında belirleyici olduğunu savundu. Eski havayolu yöneticisi Maciej Wilk jüriye, Airbus A320’ye geçişin kapsamlı ve maliyetli bir eğitim gerektireceğini, Boeing’in ise Max’in minimum adaptasyon gerektirdiğini savunduğunu açıkladı. Bu nedenle Boeing 15 uçak satın alma taahhüdünde bulundu.
Boeing’in savunma ekibi ise, havayolu şirketini milyarlarca dolarlık bir dolandırıcılığın kurbanı gibi davranırken bu uçakları “her gün” kullanmaya devam etmekle eleştirdi. Ayrıca, mağdurların ailelerine ve model uçakların yere indirilmesinden etkilenen havayolu şirketleriyle yapılan anlaşmalar yoluyla milyarlarca dolar tazminat ödediğini de belirtti.
