Afrika kıtası kendi uzay sektörünü kurarken ve yabancı, Batılı güçlere olan bağımlılığını azaltmaya çalışırken, şu ana kadar 18 Afrika ülkesi uydu fırlattı.
Son yıllarda, ABD ve Çin gibi büyük güçler arasında ticari üstünlük ve kaynak kontrolü için yaşanan jeopolitik rekabetin etkisiyle küresel uzay yarışı yoğunlaştı.
Su buzu yatakları bakımından büyük önem taşıyan Ay’ın güney kutbu, şu anda birçok ülkenin on yıl bitmeden kalıcı Ay üsleri kurmak için yarıştığı bir mücadele alanı.
SpaceX ve Blue Origin gibi özel şirketlerin ürettiği daha ucuz, yeniden kullanılabilir roketler, yörüngeye ulaşmanın maliyetini düşürerek bu yarışı daha da hızlandırdı.
Şimdi Afrika ülkeleri de bu yarışa katılarak zaten rekabetçi olan alanı daha da kalabalıklaştırıyor ve küresel uzay hedeflerinin neye benzeyeceğini yeniden şekillendiriyor.
Hangi Afrika ülkeleri uzay yarışına katıldı?
Afrika Stratejik Çalışmalar Merkezi’ne göre, on yıl öncesine kıyasla Afrika’da en az bir uydu fırlatan ülke sayısı on sekize yükseldi ve şu anda 21’den fazla ülke özel uzay programları yürütüyor.
Mısır, Güney Afrika, Cezayir, Nijerya ve Fas, uydu altyapısı ve teknolojisinde başı çekiyor ve uyduların montajı, entegrasyonu ve test edilmesi için büyük yerli laboratuvarlara sahipler.
Mısır aynı zamanda yeni kurulan Afrika Uzay Ajansı’nın genel merkezine de ev sahipliği yapıyor.
Bu ülkelerin çoğu, özel teknoloji firmalarını ve havacılık girişimlerini destekleyerek, sıfırdan araştırma odaklı bir ekosistem oluştururken, son yıllarda Senegal, Ruanda, Cibuti ve Zimbabve de ilk uydularını fırlattı.
Bu durum Avrupa için ne anlama geliyor?
Afrika’nın uzaydaki yükselişi, Avrupa’yı babacan yardım sağlayıcı rolünden sıyrılmaya ve daha eşit bir ortak olmaya itebilir.
Bu değişim zaten başlamış durumda. 100 milyon avro değerindeki Afrika-AB Uzay Ortaklığı Programı, altyapı ve veri paylaşımını öngörüyor ve iklim izleme ve tarım alanlarında da daha fazla iş birliği bekleniyor.
Avrupa firmaları, Afrika’nın hızla büyüyen ticari uzay ekonomisinde de yer edinebilir ve doymuş Batı pazarlarının ötesinde fırsatlar yakalayabilirken, Galileo ve Copernicus gibi sistemler de Afrika’daki yerel zorlukların üstesinden gelmeye yardımcı olabilir.
Ancak Afrika’nın uzay hedefleri, rakipleri Çin ve Rusya’nın da kendi uzay ortaklıklarını genişlettiği bir dönemde, Avrupa’nın kıtadaki diplomatik ve jeopolitik bağlarını derinleştirmesi ihtiyacını da daha da belirginleştiriyor.
